Seniorzy nie rezygnują z pracy

Coraz większa liczba osób w wieku emerytalnym decyduje się pozostać aktywna zawodowo, mimo osiągnięcia prawa do świadczeń. Z danych Ministerstwa Pracy wynika, że w ciągu ostatnich dziewięciu lat liczba pracujących emerytów wzrosła niemal o 52%. Pracodawcy również dostrzegają potencjał tej grupy – badanie Grupy Progres pokazuje, że 23% firm planuje w najbliższym czasie zatrudnić osobę w dojrzałym wieku, a 6% ogłoszeń rekrutacyjnych wprost zaprasza seniorów do aplikowania.

W 2024 roku Polska liczyła 37,4 mln mieszkańców, z czego blisko 9 mln to osoby po wieku produkcyjnym – 3,2 mln mężczyzn powyżej 65. roku życia i 5,8 mln kobiet po 60. roku życia. W ciągu kolejnych pięciu lat ta grupa powiększy się o ponad 217 tys. osób, z czego 113 tys. będą stanowiły kobiety, a 104 tys. mężczyźni. Wiele z nich, mimo emerytury, będzie chciało nadal pracować – trend ten już teraz staje się zauważalny w statystykach zatrudnienia.

Polacy nie polegają wyłącznie na ZUS

Średni wiek aktywnych zawodowo emerytów wynosi 67,5 roku (mężczyźni – 69,2, kobiety – 66,3). W marcu bieżącego roku tylko w ramach umów zlecenia lub podobnych form pracy zatrudnionych było 307 927 osób powyżej 60. roku życia, w tym 83 838 osób starszych niż 65 lat – podaje GUS.

Równocześnie znaczna grupa seniorów pozostaje bezrobotna – we wrześniu 2025 roku ponad 131 tys. osób w wieku 55–74 lata zarejestrowano jako osoby bez pracy, nieco więcej niż rok wcześniej (122,8 tys.). Wielu z nich aktywnie szuka zatrudnienia, a firmy coraz chętniej włączają ich do zespołów.

– Zwiększająca się liczba pracujących emerytów to nie przypadek, lecz wynik długofalowych zmian demograficznych i gospodarczych. Polacy żyją dłużej, zachowują zdrowie i coraz częściej chcą pozostawać aktywni zawodowo. Dla wielu z nich praca jest źródłem satysfakcji, poczucia sprawczości i przynależności. Z kolei firmy zaczynają rozumieć, że dojrzały pracownik to nie koszt, a wartość – wnosi doświadczenie i stabilność, których często brakuje młodszym pokoleniom. Coraz więcej organizacji dostosowuje więc swoje polityki HR do potrzeb osób 60+, oferując elastyczne godziny pracy, mentoring czy możliwość pracy projektowej. Otwartość na tę grupę komunikują już w ogłoszeniach o pracę – podkreśla Anna Pietraszko, dyrektor projektów consultingowych, HR i szkoleniowych w Grupie Progres.

Branże przyjazne osobom 60+

Analiza ponad 90 tys. ogłoszeń pokazuje, że 6% z nich wprost zachęca seniorów do aplikowania. Najwięcej ofert znajduje się w sektorach, które oferują elastyczny czas pracy i zadania dopasowane do doświadczenia pracownika. Są to przede wszystkim opieka i pomoc społeczna (asystenci domowi, pracownicy wsparcia codziennego), gastronomia (kelnerzy, barmani, pomoc kuchenna, kucharze), transport i logistyka (kierowcy, kurierzy, magazynierzy), handel detaliczny (kasjerzy, sprzedawcy, obsługa klienta) oraz edukacja (nauczyciele, korepetytorzy, doradcy zawodowi).

– Zaledwie 4% ogłoszeń dla seniorów dotyczy stanowisk kierowniczych lub wyższych. To pokazuje, że wciąż zbyt rzadko postrzegamy osoby starsze jako liderów, choć wielu z nich przez lata budowało zespoły, prowadziło projekty i zna mechanizmy biznesowe od podszewki – zauważa Anna Pietraszko. – Dojrzałość zawodowa to ogromny atut, a nie bariera. Jeśli pracodawcy zaczną częściej wykorzystywać potencjał tej grupy, możemy spodziewać się pozytywnej zmiany na rynku pracy. W tym temacie lekcję do odrobienia ma wiele branż, także te postrzegane jako nowoczesne, w których wciąż brakuje otwartości na zatrudnianie osób starszych – dodaje.

Sektory wciąż nieprzyjazne seniorom

W branżach wymagających specjalistycznej wiedzy i szybkiego reagowania na zmiany, takich jak IT, finanse, marketing czy sektor kreatywny, oferty dla osób starszych są rzadkością. Wynika to często z przekonania, że są to dziedziny zdominowane przez młodszych pracowników, którzy łatwiej adaptują się do nowych technologii. Tymczasem doświadczeni specjaliści 60+ dysponują nie tylko solidną wiedzą, ale także zdolnościami analitycznymi, strategicznymi i menedżerskimi. W takich branżach seniorzy mogą znaleźć zatrudnienie np. jako testerzy komputerów, instalatorzy sieci, marketing managerowie, graficy komputerowi, pracownicy obsługi eventów czy kontrolerzy wejściówek.

Tegoroczna nowelizacja ustawy o rynku pracy przewiduje wsparcie dla osób powyżej 60. lub 65. roku życia – m.in. dofinansowanie połowy wynagrodzenia minimalnego przez rok. Na razie z tych możliwości skorzystało zaledwie 8 osób w 8 powiatowych urzędach pracy. Przyczyną może być brak wiedzy wśród pracodawców lub utrzymujące się stereotypy dotyczące zatrudniania osób starszych.