UOKiK rozbija kolejną zmowę na rynku maszyn rolniczych

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nałożył łącznie niemal 136 milionów złotych kar na spółkę AGCO, ośmiu dystrybutorów maszyn rolniczych oraz pięciu menedżerów. Uczestnicy niedozwolonego porozumienia przez ponad dekadę dzielili między sobą polski rynek, ustalali ceny ciągników i kombajnów marek Valtra, Fendt oraz Massey Ferguson i uniemożliwiali rolnikom swobodny wybór najkorzystniejszej oferty.

Sztuczne zawyżanie cen i podział terytorialny kraju

Z ustaleń UOKiK wynika, że zmowa trwała nieprzerwanie przez 11 lat – od 2012 do 2023 roku, kiedy to pracownicy Urzędu przeprowadzili przeszukania w siedzibach spółek. Początkowo porozumienie obejmowało wyłącznie maszyny marki Valtra, jednak od 2018 roku zostało rozszerzone na marki Fendt i Massey Ferguson, a także na sprzedaż części zamiennych.

Mechanizm działania kartelu polegał na sztywnym przypisaniu rolników do lokalnych sprzedawców:

• Wymiana informacji o cenach: jeśli rolnik kontaktował się z dealerem spoza swojego regionu, sprzedawcy kontaktowali się między sobą i podawali zawyżone wyceny, aby zniechęcić klienta do zakupu poza przydzielonym rejonem,
• Odmowy ofertowania: w wielu przypadkach dystrybutorzy całkowicie odmawiali przedstawienia oferty klientom spoza swojego obszaru działania,
• Wymóg zgody terytorialnej: sprzedaż poza wyznaczony region była możliwa wyłącznie po uzyskaniu zgody „właściwego” dealera oraz generalnego dystrybutora.

– Rozbicie zmowy przy sprzedaży maszyn popularnych marek to nasz kolejny, zdecydowany krok w obronie polskich rolników. Przez wiele lat byli oni przydzielani do konkretnego sprzedawcy, a jeśli chcieli kupić ciągnik czy kombajn u innego dealera, byli zniechęcani jeszcze wyższymi cenami. Nie mogli tym samym dokonać zakupu w warunkach uczciwej konkurencji. To niedopuszczalne, stąd dotkliwe kary o łącznej wysokości blisko 136 mln zł – podkreśla Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.

Dystrybutor AGCO w roli koordynatora i arbitra

Kluczową rolę w kartelu odgrywała spółka AGCO, odpowiedzialna za hurtową dystrybucję maszyn na terenie Polski. Firma nie tylko monitorowała przestrzeganie ustaleń i pośredniczyła w przekazywaniu kontaktów do klientów, ale również dyscyplinowała dealerów próbujących konkurować ceną lub terytorium.

Głównym narzędziem nacisku była polityka rabatowa – przedsiębiorcom łamiącym zasady zmowy odbierano rabaty handlowe lub upominano ich formalnymi pismami. Zabezpieczona przez UOKiK korespondencja jednoznacznie potwierdziła, że pracownicy centrali wprost zakazywali konkurowania i nakazywali odsyłanie klientów do właściwych terytorialnie partnerów.

Kary finansowe nałożone przez Prezesa UOKiK

Łączna wartość sankcji finansowych wyniosła dokładnie 135 835 906,25 zł. Kary objęły dystrybutora, dealerów oraz osoby zarządzające:

Program łagodzenia kar i procedura odwoławcza

Jedna ze spółek – Agrotechnik ze Stawisk – zdecydowała się na współpracę z organem antymonopolowym w ramach programu leniency, przekazując dowody potwierdzające podział rynku. Ponieważ wnioskodawca zgłosił się po wszczęciu postępowania, gdy Urząd dysponował już materiałem dowodowym, kara została zredukowana o 50 proc.

Wydana decyzja Prezesa UOKiK nie jest prawomocna. Wszystkim ukaranym przedsiębiorcom oraz menedżerom przysługuje prawo wniesienia odwołania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK).