Jak działa giełda wierzytelności i dlaczego przedsiębiorcy wystawiają tam długi?

Giełda wierzytelności to jedno z najskuteczniejszych narzędzi pozwalających na szybkie odzyskanie płynności finansowej i zamianę przeterminowanych faktur na gotówkę. Dla wierzycieli stanowi sposób na ominięcie długotrwałych procedur windykacyjnych, a dla inwestorów okazję do zakupu długu z dyskontem. Dodatkowo publiczny rejestr zadłużenia działa jako silny środek dyscyplinujący niesolidnych kontrahentów.

Prosty mechanizm transakcji i cesja praw do długu

Obrót długami za pośrednictwem giełdy wierzytelności opiera się na prostym i przejrzystym schemacie:

• Wystawienie oferty – Wierzyciel publikuje informację o zadłużeniu, podając kwotę roszczenia, dane identyfikujące dłużnika oraz proponowaną cenę zbycia lub opcję negocjacji.
• Analiza przez kupujących – Firmy windykacyjne lub inwestorzy oceniają ryzyko wypłacalności dłużnika oraz opłacalność zakupu pakietu.
• Zawarcie cesji – Po uzgodnieniu warunków następuje formalne przeniesienie praw do należności głównej wraz z naliczonymi odsetkami za opóźnienie.

– Wierzyciel wystawia dług na sprzedaż, określając jego wartość oraz podstawowe informacje dotyczące dłużnika. Może z góry ustalić cenę sprzedaży lub pozostawić pole do negocjacji. Po osiągnięciu porozumienia dochodzi do przeniesienia wierzytelności na nowego właściciela w drodze cesji – wyjaśnia Karol Wojtowski, Debt Collection Field Leader w Pactus.eu.

Zgoda dłużnika nie jest wymagana do przeprowadzenia transakcji

Kluczowym ułatwieniem w handlu wierzytelnościami jest konstrukcja prawna cesji określona w art. 509 Kodeksu cywilnego. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwia się to ustawie, umowie stron lub właściwości zobowiązania.

W praktyce oznacza to pełną swobodę dysponowania prawem do długu, o ile pierwotna umowa handlowa między kontrahentami nie zawierała klauzuli zakazującej cesji (pactum de non cedendo). Wraz z zakupem długu nowy wierzyciel wstępuje we wszystkie prawa zbywcy, włącznie z prawem do naliczania dalszych odsetek ustawowych.

Szybka gotówka dla wierzyciela i zysk z dyskonta dla inwestora

Sprzedaż wierzytelności na giełdzie przynosi konkretne korzyści obu stronom transakcji:

• Korzyści dla wierzyciela – Natychmiastowe odzyskanie części zamrożonego kapitału, poprawa wskaźników płynności finansowej oraz zdjęcie z firmy ciężaru prowadzenia kosztownych i czasochłonnych działań windykacyjnych.
• Korzyści dla nabywcy – Możliwość zakupu wierzytelności poniżej jej wartości nominalnej (z dyskontem) i wypracowanie zysku po skutecznym wyegzekwowaniu pełnej kwoty długu.

Narzędzie presji wizerunkowej i sygnał ostrzegawczy dla rynku

Giełda wierzytelności jest platformą jawną, co sprawia, że pełni również funkcję prewencyjną i wizerunkową. Informacja o niespłaconym długu trafia do przestrzeni publicznej, stając się ostrzeżeniem dla banków, ubezpieczycieli oraz przyszłych kontrahentów planujących współpracę z zadłużonym podmiotem.

– Na giełdach wierzytelności najczęściej pojawiają się należności, których odzyskanie na drodze polubownej okazało się niemożliwe. Prowadząc działania windykacyjne, jesteśmy w stanie w ciągu maksymalnie siedmiu dni roboczych ocenić, czy problem płatniczy wymaga publikacji długu. Giełda wierzytelności to poważne narzędzie nacisku – publikacja następuje dopiero wtedy, gdy mamy pewność, że to konieczny krok – podsumowuje Karol Wojtowski z Pactus.eu.