Głównym założeniem restrukturyzacji przedsiębiorstwa jest wyciągnięcie go z kryzysu płynnościowego, ochrona przed upadłością oraz wypracowanie kompromisu z wierzycielami. W rzeczywistości jednak realizacja tego procesu bywa niezwykle trudna. Zamiast oczekiwanego uzdrowienia, wiele postępowań – mimo początkowo optymistycznych założeń – kończy się likwidacją podmiotu. Ostateczny rezultat zależy od kilku kluczowych błędów popełnianych na różnych etapach procedury.
Podstawowym warunkiem powodzenia układu jest zaufanie pomiędzy dłużnikiem a jego wierzycielami. Tymczasem firmy w kryzysie często ukrywają kluczowe dane lub przedstawiają mgliste plany naprawcze, co natychmiast budzi opór ze strony instytucji finansowych i partnerów biznesowych. Drugim poważnym problemem są zbyt radykalne propozycje układowe, które zakładają rażące umorzenie długów lub symboliczne raty.
– Wierzyciele oczekują podania konkretnych, szczegółowych informacji i wyjaśnień, jak zadłużona firma zamierza m.in. obniżyć koszty, poprawić marżę lub zdobyć nowe kontrakty. Bez tych danych, restrukturyzacja tnie na wiarygodności. Istotne jest również zaproponowanie odpowiedniej oferty w zakresie spłaty zobowiązań. Niestety w wielu przypadkach są one na tyle mało korzystne, że druga strona nie będzie chciała ich zaakceptować. Takie oferty często zakładają znaczne umorzenie długów lub zbyt niskie raty spłat. Wierzyciele, szczególnie ci próbujący odzyskać większe kwoty, nie są skłonni zaakceptować takich warunków, co skutkuje blokadą układu – ostrzega Maciej Maroszyk, Dyrektor Operacyjny TC Kancelarii Prawnej.
Wielu przedsiębiorców przyjmuje podczas rozmów postawę obronną lub konfrontacyjną. Brak elastyczności zaostrza konflikt i uniemożliwia wypracowanie porozumienia. Sytuację potęgują nieraz wewnętrzne procedury prawne samej firmy, które zamiast ułatwiać dialog, generują niepotrzebne bariery.
– Czasami wewnętrzne działy prawne, w obawie przed ryzykiem, mogą stosować nadmierne formalności i ograniczenia. Skutkuje to utrudnieniami w dostępie do kluczowych informacji. Takie podejście prowadzi do sytuacji, w której wierzyciele nie są w stanie w pełni zrozumieć planów restrukturyzacyjnych firmy. W efekcie zniechęca ich to do dalszego udziału w negocjacjach – wyjaśnia Dyrektor Operacyjny TC Kancelarii Prawnej.
Wybór doradcy restrukturyzacyjnego to decyzja o krytycznym znaczeniu. Na rynku nie brakuje podmiotów bez odpowiedniego doświadczenia, które pobierają wysokie honoraria, nie dając w zamian żadnej gwarancji sukcesu. Co gorsza, wiele firm doradczych kończy współpracę w momencie podpisania układu, pozostawiając klienta bez wsparcia na najtrudniejszym etapie – czyli podczas jego realnej implementacji.
– Dłużnicy decydujący się na restrukturyzację często spotykają się również z wysokimi kosztami doradztwa. Firmy doradcze pobierają znaczne opłaty za swoje usługi, nie dając żadnych gwarancji co do skuteczności w realizacji planu naprawczego. A wielu przedsiębiorców, szczególnie tych już dotkniętych kryzysem, nie jest w stanie ponosić takich wydatków, bo jeszcze bardziej pogłębiają one problemy finansowe – wskazuje Maciej Maroszyk.
– Efekt zaniedbań to dalsze pogłębianie kryzysu finansowego. Stawia przedsiębiorstwo w jeszcze gorszej sytuacji niż przed rozpoczęciem procesu restrukturyzacyjnego. W celu uniknięcia tych pułapek, kluczowe jest nie tylko staranne dobieranie doradców. Ważne jest również zapewnienie, że firma będzie miała odpowiednie wsparcie i plan działania na każdym etapie restrukturyzacji – dodaje ekspert.
Częstym grzechem dłużników jest skupianie się na gaszeniu bieżących pożarów zamiast na głębokiej reformie operacyjnej. Aby przypodobać się wierzycielom i nakłonić ich do głosowania za układem, zarządy tworzą nierealistyczne arkusze kalkulacyjne, które nijak mają się do rynkowych realiów.
– Częstym błędem jest przedstawianie nieprawdziwych prognoz finansowych. Firmy, które starają się zadowolić wierzycieli, prezentują zbyt optymistyczne scenariusze spłat zobowiązań. Zakładają przy tym nierealistyczne wzrosty przychodów lub cięcia kosztów. Jednakże, choć wszystko pięknie wygląda w „tabelkach”, realia biznesowe są zupełnie inne. Wierzyciele, zwłaszcza większe instytucje finansowe, szybko zauważają, że te prognozy nie mają profesjonalnego pokrycia w rzeczywistości. Podważa to ich zaufanie do całego procesu – mówi Maciej Maroszyk.
Zbyt późne uruchomienie procedur naprawczych to jeden z najpowszechniejszych powodów upadłości. Przedsiębiorcy, licząc na nagłe odwrócenie karty lub poprawę koniunktury, zwlekają z decyzją, dopóki całkowicie nie utracą płynności finansowej. Wówczas długi są już tak ogromne, że żaden plan restrukturyzacyjny nie jest w stanie ich pokryć.
– Zbyt późne uruchomienie restrukturyzacji ogranicza możliwość podjęcia skutecznych działań naprawczych. Zwlekanie powoduje dalszy wzrost zadłużenia, a każdy dzień zwłoki zwiększa liczbę wierzycieli, co przekłada się na wyższe koszty restrukturyzacyjne. W rezultacie, nawet najlepiej przygotowany plan naprawczy może nie być w stanie pokryć zobowiązań. Wierzyciele, widząc brak postępów, tracą zaufanie do firmy, co może prowadzić do masowego żądania spłaty zobowiązań, a tym samym zablokowania jakiejkolwiek dalszej działalności – tłumaczy przedstawiciel TC Kancelarii Prawnej.
Jeżeli proces restrukturyzacyjny zakończy się fiaskiem, sytuacja przedsiębiorstwa staje się natychmiast krytyczna, a powrót do normalnego funkcjonowania jest praktycznie niemożliwy.
– Zadłużona firma traci ochronę prawną, która była jej zapewniona w trakcie procesu restrukturyzacyjnego. Wierzyciele natychmiast wszczynają postępowania sądowe i uruchamiają zawieszone egzekucje. Masowe żądania spłat zobowiązań w praktyce skutkują upadkiem firmy – podsumowuje Maciej Maroszyk.
Skuteczna restrukturyzacja wymaga szybkiej reakcji, transparentnego dialogu z partnerami, wyboru rzetelnych ekspertów oraz przede wszystkim stworzenia planu, który obroni się w twardych realiach rynkowych. Bez tych fundamentów proces ten staje się jedynie kosztownym przedłużaniem agonii przedsiębiorstwa.
Dołącz do newslettera
Ważne linki
Na skróty
Katalog franczyz
Kwoty inwestycji
