Myślisz o własnym biznesie? Przeraża Cię jednak perspektywa samodzielnego prowadzenia firmy? Rozwiązaniem Twojego problemu może być franczyza. Jednak jej wybór musi być drobiazgowo przemyślany. Sprawdź, na jakie kwestie zwrócić szczególna uwagę decydując się na konkretną współpracę.
Weź pod uwagę, że ten model to nie krótkotrwała przygoda, ale kilka lub nawet kilkanaście lat Twojej pracy, dlatego nie powinieneś dokonywać wyboru zbyt pochopnie. Warto szczegółowo przeanalizować poszczególne elementy, aby wyeliminować ryzyko pomyłki. Z franczyzą jest trochę jak z małżeństwem, im lepiej poznasz partnera, jego wady i zalety, tym większa szansa na to, że będziecie żyli długo i szczęśliwie.
Przede wszystkim wybierz kilka potencjalnie interesujących Cię dziedzin, a następnie wyłoń grupę franczyzodawców. Ich analizę rozpocznij od zbadania okresu funkcjonowania na rynku. Rozpatrz, czy to pomysł, który dopiero wchodzi, ewentualnie wszedł na rynek i mozolnie się rozwija, czy stabilny koncept z wieloma uruchomionymi już lokalami. Pamiętaj, że im dłuższy staż, tym większa szansa na powodzenie Twojego projektu.
Następnie przyjrzyj się bliżej poszczególnym sieciom. Zweryfikuj, ile każda z nich posiada placówek, jaka jest dynamika ich powstawania. Nie zapomnij przy tym o prześledzeniu, ile punktów zniknęło z mapy i co do tego doprowadziło. Duża liczba franczyzobiorców może świadczyć o stabilnej kondycji i dobrych perspektywach wzrostu, więc to też uwzględnij w swoich rozważaniach.
Kolejnym zagadnieniem są wyniki finansowe. Przeprowadź wywiad i dowiedz się, w jakiej sytuacji jest franczyzodawca, czy jest zadłużony, czy nie zalega np. z płatnościami danin publicznych. Kłopoty w tej materii nie wróżą nic dobrego.
W analizie nie możesz pominąć także spraw związanych z wyłącznością terytorialną, które mogą okazać się kluczowe dla Twojego powodzenia. Wyobraź sobie sytuację, kiedy otwierasz restaurację, a tuż obok Ciebie za jakiś czas wyrasta konkurencja pod tym samym szyldem. Jak możesz się domyślać, sukces w tym przypadku nie jest już taki pewny. Dlatego staraj się wyszukiwać takie podmioty, które zapewnią Ci wyłączność działania na określonym obszarze.
Nie zaszkodzi, jeśli poszperasz w internecie i poszukasz opinii aktualnych lub byłych franczyzobiorców na temat dotychczasowej współpracy. Weź jednak pod uwagę, aby zawsze podchodzić do recenzji z pewną rezerwą, bo nie w każdym przypadku muszą być zgodne z prawdą. Czerwona lampka powinna Ci się zapalić, jeżeli natrafisz na powtarzające się zarzuty pod adresem konkretnej firmy.
Przeanalizuj, czy centrala sama wyszukuje potencjalnych odbiorców swojego pomysłu, czy robi to przez pośredników, bo to też może mieć znaczenie.
Każda działalność wymaga nakładów, a szczególnie ta, którą zamierzasz prowadzić w ramach franczyzy. Dlatego zanim zaczniesz myśleć o sieci, dowiedz się, z jakimi opłatami wiąże się przystąpienie do niej. Zwróć uwagę, że mogą się one różnić pomiędzy poszczególnymi konceptami, jednak będą występowały zawsze. Pamiętaj, że bardzo często oprócz opłaty wstępnej, będą czekały Cię również cykliczne należności względem franczyzodawcy.
Poza inwestycjami, które musisz poczynić na rzecz uruchomienia własnego biznesu, nie zapomnij też o daninach publicznych, czyli m.in. składkach zusowskich, a także podatkach. Do tego dolicz pensje pracowników, koszty zatowarowania, czynsz oraz inne wydatki (np. reklama, telefony, paliwo). Skrupulatnie przelicz, ile będzie Cię to wszystko kosztowało i skąd weźmiesz na to pieniądze. Jak widzisz może z tego miesięcznie uzbierać się całkiem pokaźna suma.
Zobacz, czy w tej chwili dysponujesz już takimi środkami, dzięki którym nie tylko sfinansujesz powyższe wydatki, ale będziesz mógł spokojnie przetrwać pierwszy okres, przy założeniu, że Twoje przedsięwzięcie nie będzie generowało takich przychodów, jakie zakładasz. Sam pewnie się domyślasz, że rozkręcenie firmy nie zajmie Ci kilku dni, lecz raczej tygodni a nawet miesięcy.
Jeśli nie posiadasz wystarczającego kapitału na start, to zastanów się, w jaki sposób pozyskasz te zasoby. Zorientuj się, czy masz szansę na kredyt, pożyczkę lub dotację. Miej na względzie, że brak funduszy jest jednym z najczęściej popełnianych błędów i może szybko doprowadzić do plajty.
Analizując stronę finansową doszukaj się informacji czy istnieje możliwość zawieszenia opłat franczyzowych w przypadku przejściowych kłopotów. Zawsze przecież może być tak, że interes nie wyjdzie. Wpadniesz w chwilowy kryzys, bo zmniejszy się liczba zamówień i po opłaceniu najważniejszych kosztów (np. pensje i podatki) nie zostanie Ci nic na opłaty dla franczyzodawcy.
Sprawdź, czy w takiej sytuacji możesz liczyć na przychylność. Jeśli nie na całkowite zawieszenie opłat, to może na ich zmniejszenie lub rozłożenie płatności na raty.
Jeśli planujesz otworzyć działalność, to dokładnie zweryfikuj możliwości, jakie oferuje rynek. Prześledź, z kim przyjdzie Ci się mierzyć, jaką pozycję mają Twoi bezpośredni rywale. Załóżmy, że chcesz otworzyć sklep spożywczy. Zanim to zrobisz, zobacz, ile podobnych placówek funkcjonuje w okolicy. Policz, ilu klientów do nich wchodzi, jaką mają ofertę, jaki jest poziom cen, jakość produktów i obsługi etc.
Drugą istotną kwestią jest Twój klient. Musisz wiedzieć, do kogo kierujesz swoją ofertę, kto będzie odbiorcą Twoich produktów lub usług. Nie zapomnij, że źle zdefiniowana lub w ogóle nie określona grupa docelowa, to prosta droga do szybkiego zakończenia swojej biznesowej przygody. Dlatego musisz zdefiniować płeć, wiek, przedział dochodów, miejsce zamieszkania, zainteresowania, problemy i potrzeby.
Trzecią sprawą jest popyt na planowaną inicjatywę. Zastanów się, czy znajdziesz odpowiednią liczbę nabywców, aby Twój projekt był opłacalny. Dla przykładu, nie zakładaj pizzerii na osiedlu, gdzie przeważającą grupę mieszkańców stanowią osoby starsze.
Jeśli przeanalizowałeś już poprzednie zagadnienia, to czas umówić się na spotkanie z franczyzodawcą, bo ono powinno dać Ci odpowiedź na wiele wątpliwości, które pewnie cały czas masz. Poza tym podczas spotkania zobaczysz, czy pasujesz do sieci, a sieć do Ciebie. Czy nadajecie na podobnych falach, kierujecie się podobnymi wartościami, czy patrzycie na biznes w ten sam sposób. Zbyt duże rozbieżności mogą nie tylko utrudnić przyszłą współpracę, a w skrajnych przypadkach nawet ją uniemożliwić.
Zadawaj pytania, dopytuj o wszystko, co jest dla Ciebie niezrozumiałe. Pamiętaj, że nie ma głupich pytań, a zadaniem franczyzodawcy jest wyjaśnić Ci wszystkie obiekcje lub niejasności. Im bardziej obszerne wyjaśnienia i wyższa transparentność, tym większa szansa na osiągnięcie porozumienia.
Szczególną uwagę poświęć na drobiazgową analizę umowy. Jeśli nie czujesz się na siłach, aby samodzielnie ją przeprowadzić, skorzystaj z pomocy prawnika lub branżowego specjalisty, który może ustrzec Cię przed ewentualnymi przykrymi konsekwencjami.
Które paragrafy w umowie są najważniejsze? Przede wszystkim, jaki jest zakres umowy, co otrzymujesz z centrali, jakie są jej obowiązki, a co leży po Twojej stronie i jak wygląda Twoja odpowiedzialność oraz wymogi związane z zabezpieczeniem.
Następnie sprawdź kwestie wspomnianej wcześniej wyłączności terytorialnej, regulacji dotyczących zakazu konkurencji, a także spraw związanych z rozwiązaniem umowy (np. czy wiążą się z tym dodatkowe koszty). Przyjrzyj się, czy w dokumencie nie zawarto informacji na temat ewentualnych kar umownych i za co mogą one zostać nałożone przez franczyzodawcę.
Mimo, że to ostatni punkt na liście, to wbrew pozorom wcale nie jest taki błahy, na jaki może wyglądać. Twoje osobiste cechy, temperament, umiejętności, preferencje czy kwalifikacje mają duże znaczenie.
Myśląc o wyborze franczyzy uwzględnij swoje zainteresowania, pasje oraz wcześniejsze doświadczenia zawodowe. Dlaczego to istotne? Dlatego, że bycie przedsiębiorcą jest z reguły rolą długofalową. To nie etat, kiedy po wyjściu z pracy niewiele Cię obchodzi. Jeśli prowadzisz własny biznes, to nieustannie o nim myślisz i czuwasz nad wieloma aspektami.
Ponadto robiąc coś, co absolutnie nie sprawia Ci przyjemności szybciej się wypalisz. Pojawi się frustracja, zniechęcenie i rezygnacja, a wtedy trudno wróżyć powodzenie. Jeśli zajmujesz się tym, co lubisz, co stanowi Twoją pasję, masz większą szansę na sukces. Nawet przejściowe kłopoty nie złamią Cię, bo będziesz miał motywację, którą trudno wskrzesić, kiedy robisz coś, co absolutnie nie jest Twoim konikiem.
Staraj się zatem myśleć o franczyzie, która jest zgodna z Twoim wykształceniem i doświadczeniem. Wcześniejsza praca czy to w postaci własnej firmy czy wspomnianego już etatu, to solidny fundament. Przede wszystkim znasz doskonale branżę, wiesz, kto będzie Twoim klientem, świetnie znasz potrzeby i oczekiwania odbiorców oraz mechanizmy funkcjonujące w danej dziedzinie. Co więcej, zagadnienia rozliczeń podatkowych, księgowości nie stanowią dla Ciebie tajemnicy. Pamiętaj, że decydując się na wejście w zupełnie nowy biznes, musisz liczyć się z większym ryzykiem popełnienia błędów i dłuższą koniecznością nauki.
Weź również pod uwagę swój charakter. Bycie franczyzobiorcą w wielu wypadkach oznacza konieczność pewnego podporządkowania się i przestrzegania konkretnych reguł. Wychodzenie z własną inicjatywą, a tym bardziej wprowadzanie jakichkolwiek zmian bez konsultacji z centralą, jest niemile widziane. Dlatego poszukiwanie franczyzy powiększ o dokładną analizę swoich doświadczeń, predyspozycji i zainteresowań.
Powodów jest kilka. Spójrzmy na dan i główne obawy przyszłych przedsiębiorców związane z niepewnością uzyskiwania satysfakcjonujących dochodów oraz strachu przed porażką. W przypadku tego rozwiązania, to ryzyko jest poważnie zminimalizowane.
Jak podaje Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych, 90% podmiotów funkcjonujących w ramach franczyzy przetrwało na rynku 2 lata bez większych perturbacji. Ten sam rezultat osiągnęło zaledwie 10% firm działających w pojedynkę, co obrazuje, że prezentowany model może być bezpiecznym i stabilnym interesem.
Wynika to m.in. z rozpoznawalnej (często w całym kraju) marki oraz sprawdzonego modelu biznesowego. Przyjmuje się, że zanim franczyzodawca będzie mógł zaoferować swoją koncepcję, sam musi ją przetestować w rynkowych realiach. Zatem wie, z jakimi problemami może mierzyć się przyszły franczyzobiorca i jak im zaradzić. Ma wypracowane procedury, metody pozyskiwania klientów, procesy dostaw etc.
Ponadto znana marka działa jak magnes na klientów. Jeśli nabywca ma do wyboru punkt, z którym styka się niemal codziennie (np. dzięki reklamie w telewizji), to mając alternatywę w postaci sklepu X lub Żabki, zdecyduje się na tę drugą opcję.
Nie należy zapominać też o wsparciu, którego udziela centrala. Pomoc w postaci usług wstępnych (np. szkolenia, lokalizacja, remont) czy bieżących (m.in. stałe doradztwo, serwis, zatowarowanie), zdecydowanie ułatwiają prowadzenie biznesu i zwiększają szansę na osiągnięcie sukcesu.
Dodatkowo wyłączność terytorialna mocno ogranicza ryzyko pojawienia się potencjalnych konkurentów, a korzystne warunki dostaw pozwalają na zastosowanie odpowiedniej polityki cenowej, która może być znacznie atrakcyjniejsza dla końcowego odbiorcy niż oferta obecnych rywali.
Nie zapominajmy też o szerokim wyborze przedsięwzięć, które z powodzeniem można dopasować do swoich oczekiwań i możliwości (chociażby finansowych) oraz wsparciu ze strony pozostałych franczyzobiorców, którzy chętnie dzielą się swoim doświadczeniem i radą.
Franczyza może być świetnym pomysłem na interes, co pokazują aktualne dane. Polacy mogą decydować się na jedną z ponad 700 koncepcji. Niesłabnącym zainteresowaniem cieszy się branża gastronomiczna oraz spożywcza. Co ciekawe, na brak popularności nie narzeka też segment finansów czy edukacji.
Decydując się na konkretną ofertę franczyzy warto przeanalizować jej warunki oraz zastanowić się nad osobistymi preferencjami i możliwościami. Taka analiza pozwoli cieszyć się własną działalnością z perspektywą na osiągnięcie sukcesu.
Wybierając franczyzodawcę drobiazgowo zweryfikuj wszystkie możliwe informacje, bo pomoże Ci to uniknąć ewentualnych błędów. Zwróć uwagę na swoje osobiste predyspozycje, doświadczenie i umiejętności.
Myśląc o przystąpieniu do wskazanej sieci sprawdź też wymagania, umowę, a także kwestie związane z finansowaniem działalności i opinie aktualnych franczyzobiorców na temat współpracy. To wszystko pozwoli podjąć Ci najlepszą decyzję.
Dołącz do newslettera
Ważne linki
Na skróty
Katalog franczyz
Kwoty inwestycji
