Jakie kompetencje będą kluczowe dla firm w 2026 roku?

Na polskim rynku pracy coraz wyraźniej widać, że pracodawcy wyżej cenią praktyczne przygotowanie niż formalne wykształcenie. Jak pokazuje raport EFL „Wykształcenie czy doświadczenie? Co pomaga w biznesie? Pod lupą”, aż 78% przedsiębiorców zawsze analizuje doświadczenie zawodowe kandydatów, a 72% koncentruje się przede wszystkim na twardych kompetencjach. Dyplom wciąż pozostaje istotny, jednak jego znaczenie różni się w zależności od wielkości firmy. Uwzględnia go 62% przedsiębiorstw, przy czym w średnich firmach jest to aż 77%, a w mikroprzedsiębiorstwach jedynie 52%.

Wyniki naszego raportu pokazują, że w codziennej rekrutacji przedsiębiorcy przede wszystkim szukają ludzi, którzy potrafią „wejść w rolę” i szybko odnaleźć się w realiach biznesowych. Doświadczenie i twarde kompetencje zawodowe są dla nich większą gwarancją sukcesu, zwłaszcza w firmach, które działają w dynamicznym otoczeniu i nie mają przestrzeni na długie wdrażanie pracowników. Jednocześnie w większych organizacjach wykształcenie formalne nadal odgrywa istotną rolę, szczególnie tam, gdzie liczą się specjalizacja i jasno zdefiniowane procesy. To pokazuje, że rynek pracy nie jest jednorodny, a celowana rekrutacja jest dopasowana do skali i specyfiki biznesu – podkreśla Paweł Bojko, wiceprezes zarządu EFL.

Znaczenie wykształcenia zależne od skali biznesu

Z danych EFL wynika, że 62% firm zawsze bierze pod uwagę poziom wykształcenia kandydatów, natomiast 14% robi to wyłącznie przy rekrutacji na stanowiska specjalistyczne. Jednocześnie niemal jedna czwarta przedsiębiorstw (24%) deklaruje, że formalne wykształcenie nie ma dla nich znaczenia.

Podejście do dyplomu wyraźnie różnicuje wielkość organizacji. W mikrofirmach aż 37% pracodawców całkowicie pomija ten aspekt w rekrutacji. Dla porównania, wśród firm średnich tylko 6% nie przykłada wagi do wykształcenia kandydatów. Najczęściej dyplom jest istotny w branżach produkcyjnej i usługowej, natomiast najrzadziej w rolnictwie oraz handlu.

Doświadczenie zawodowe jako uniwersalne kryterium

Jeszcze większe znaczenie niż wykształcenie ma dla pracodawców doświadczenie zawodowe. Zawsze bierze je pod uwagę 78% firm, a tylko 10% uznaje je za nieistotne. Największą wagę praktyka zawodowa ma w sektorze usług (89%), produkcji (88%) oraz rolnictwie (86%), gdzie stanowi niemal standardowy wymóg.

Co istotne, znaczenie doświadczenia jest zbliżone niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa. Zawsze zwraca na nie uwagę 77% mikrofirm, 75% firm małych oraz 81% firm średnich, co pokazuje, że praktyczne przygotowanie jest cenione w całym biznesie.

Umiejętności twarde kluczowe w rekrutacji

Najczęściej poszukiwaną cechą kandydatów pozostają twarde kompetencje zawodowe, na które wskazuje 72% właścicieli firm. Szczególnie istotne są one w budownictwie (95%), handlu (93%) oraz transporcie (81%). Zdecydowanie rzadziej podkreślają je firmy z rolnictwa (50%) oraz sektora usługowego (54%).

Kompetencje miękkie, takie jak otwartość na współpracę (40%) czy nastawienie na poszukiwanie rozwiązań (34%), pojawiają się w rekrutacjach rzadziej niż umiejętności techniczne. Najczęściej zwracają na nie uwagę firmy handlowe i budowlane. Otwartą postawę wskazuje 60% firm handlowych i 57% budowlanych, a umiejętność szukania rozwiązań odpowiednio 50% i 49%. W pozostałych branżach odsetki te mieszczą się w przedziale 20-34%.

Rozwój i cechy osobowościowe na dalszym planie

Gotowość do nauki i rozwoju zawodowego jest wskazywana przez 20% badanych przedsiębiorców. Najczęściej oczekują jej firmy z budownictwa (44%) oraz handlu (47%), natomiast w sektorze usługowym cecha ta ma marginalne znaczenie (3%).

Jeszcze rzadziej pracodawcy zwracają uwagę na takie cechy jak sumienność i dokładność (12%) czy łagodne, tolerancyjne podejście do innych (12%). Również w tym przypadku wyróżniają się firmy budowlane, które znacznie częściej uznają te cechy za istotne - odpowiednio 41% i 28%.