Projekt nowej regulacji prawnej dyskryminuje sieci franczyzowe

Autor: Redakcja
Data dodania: 15 lutego 2011
Kategoria:

Ponownie pominięto w nim franczyzę usługową. A przecież polskiemu rządowi powinno zależeć na wspieraniu rozwoju sektora usług, bowiem przyszłością każdej rozwiniętej gospodarki są właśnie usługi.
 

Uważna lektura przepisów projektu Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów prowadzi niestety do wniosku, że projekt ten nadal zawiera te same nieścisłości i luki co poprzednie rozporządzenia z lat 2002 i 2007.

Wydawać  by się mogło, że nowe przepisy powinny być wolne od niejasności i kontrowersji towarzyszących poprzednim regulacjom. Kontrowersje związane ze stosowaniem przepisów rozporządzenia z 2007 roku, które wygasa 31 maja 2011 roku w odniesieniu do franchisingu, sprowadzają się do rozstrzygnięcia czy skoro mówi ono wyłącznie o franchisingu dystrybucyjnym to tym samym obejmuje swym zakresem również franchising usługowy. W definicji dystrybucji franchisingowej w nim zawartej jest bowiem mowa o odsprzedaży towarów przez franczyzobiorcę, co de facto przekreśla możliwość objęcia tą definicją franchisingu usługowego, albowiem franczyzobiorca usługowy z istoty rzeczy nie odsprzedaje nabytej przez siebie usługi. Tymczasem Rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 330/2010 do porozumień wertykalnych zalicza nie tylko towary, ale także usługi.

Jednak pomimo upływu blisko dziesięcioletniego okresu obowiązywania dwóch poprzednich rozporządzeń z lat 2002 i 2007 i pomimo głosów krytyki pod adresem zawartych w nich regulacji dotyczących franchisingu, projekt nowego rozporządzenia nadal nie wspomina w ogóle o franchisingu usługowym. A właściwie, stosując bardziej prawidłową terminologię, o franchisingu koncepcji działalności (ang. business format franchising), w odróżnieniu od franchisingu dystrybucji produktu (ang. product distribution franchising), który występuje w rozporządzeniu pod nazwą dystrybucji franchisingowej i w pełni korzysta z wynikającego z niego wyłączenia spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję przewidzianego przez przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. A przecież z możliwości zwolnienia spod tego zakazu powinny korzystać zarówno firmy działające w systemie franchisingu dystrybucyjnego, jak i usługowego. Tymczasem projekt nowego rozporządzenia:

  • nie wspomina o usługach;
  • zawęża pojęcie porozumień wertykalnych (§2 pkt 2) jedynie do porozumień, których przedmiotem są warunki zakupu, sprzedaży lub odsprzedaży towarów;
  • definiuje dystrybucję franchisingową jako porozumienie pionowe dotyczące wyłącznie odsprzedaży towarów (§2 pkt 6);
  • nie przewiduje wyłączenia grupowego dla porozumień wertykalnych przenoszących na nabywcę prawa własności intelektualnej i przemysłowej, jeżeli przeniesienie tych praw lub know-how nie jest bezpośrednio związane z zakupem, sprzedażą lub odsprzedażą towarów.

Czytając uważnie definicję dystrybucji franchisingowej zawartą w rozporządzeniu (§2 pkt 6), w której jest mowa o dystrybutorze (franchisobiorcy), który zobowiązuje się odsprzedawać zakupione od dostawcy (franchisodawcy) towary, można, stosując reguły wykładni językowej, z łatwością dostrzec, że mowa jest w tej definicji o towarach sensu stricte, rozumianych jako rzeczy. Usługi bowiem, choć mogą być sprzedawane, to jednak ze względu na swoją niematerialną postać, siłą rzeczy nie mogą być przedmiotem odsprzedaży. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, należałoby uznać, że można zamówić np. usługę fryzjerską, kosmetyczną czy edukacyjną, a następnie odsprzedać klientowi końcowemu uzyskaną w ten sposób fryzurę, gładką cerę czy wiedzę. Innymi słowy, definicja ta nie obejmuje franchisingu usługowego, albowiem franczyzobiorca usługowy z natury rzeczy nie nabywa usługi w celu jej odsprzedaży.

Rozpatrywana tu kwestia nie jest li tylko akademicką dysputą ponieważ  dotyczy kilkuset działających w Polsce systemów franczyzowych działających w usługach i gastronomii. W zdecydowanej większości przypadków są to systemy nieduże, liczące nie więcej niż kilkanaście placówek i oczekują one ze strony państwa wsparcia a nie rzucania kłód pod nogi. Tym bardziej, że w strukturze polskiego rynku franczyzowego ciągle przeważają systemy franchisingu dystrybucyjnego, podczas gdy na rozwiniętych rynkach europejskich w zdecydowanej większości są systemy franchisingu usługowego. Wydawałoby się także, że polskiemu rządowi powinno zależeć na wspieraniu rozwoju sektora usług, bo przecież przyszłość każdej rozwiniętej gospodarki to usługi a nie handel.

Dlatego nie ma żadnych racjonalnych powodów do tego aby w polskim systemie prawnym firmy działające we franchisingu usługowym były dyskryminowane i nie mogły np. sugerować cen swoim franczyzobiorcom czy narzucać im cen maksymalnych, tak jak mogą to robić firmy działające we franchisingu dystrybucyjnym. Tym bardziej, że we wspólnotowym prawie konkurencji obydwa rodzaje franchisingu traktowane są jednakowo. Tyle tylko, że prawo wspólnotowe nie zakazuje państwu dyskryminowania własnych podmiotów gospodarczych. Zakazana jest jedynie dyskryminacja towarów i usług pochodzących z innych państw członkowskich.

Andrzej Krawczyk
Partner Zarządzający
Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych Sp. z o.o.

Dołącz do newslettera

Pozostałe artykuły - O tym się mówi

Data dodania: 26 września 2022
Jak kradną pracownicy
Data dodania: 19 września 2022
Prawie połowa Polaków prowadzi swój biznes lub myśli o jego założeniu
Data dodania: 13 września 2022
Dyskonty w Polsce coraz silniejsze
Data dodania: 1 sierpnia 2022
Polski rynek aptekarski wymaga zmian

zobacz więcej

Data dodania: 28 września 2022
Analiza założeń do projektu ustawy o umowie franczyzy
Data dodania: 2 września 2022
Piękno i pieniądze
Data dodania: 12 lipca 2022
Pomysły na biznes w domu
Data dodania: 20 kwietnia 2022
Smacznie, zdrowo i z zyskiem
Copyright © 2007-2021 ARSS. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Opieka nad stroną: Lembicz.pl
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram