Franczyza w Polsce

Regulacje na świecie

Opublikowano: 23 listopad 2009

Ustawa dotycząca franczyzy, wprowadzająca obowiązek przedkontraktowego ujawniania informacji, uchwalona została 15 grudnia 1994 roku. Została ona następnie znowelizowana Ustawą nr 10.406 z 10 stycznia 2002 roku i w kształcie przez nią nadanym obowiązuje obecnie.   Prawo to nakłada na franczyzodawcę obowiązek doręczenia franczyzobiorcy przynajmniej na 10 dni przed podpisaniem umowy franczyzowej lub dokonaniem przez franczyzobiorcę jakiejkolwiek opłaty, „listu” zawierającego ofertę franczyzową (tzw. franchise offer letter). Ustawa stanowi, aby miał on formę pisemną oraz zawierał informacje dotyczące:   - przedsiębiorstwa franczyzodawcy lub sieci jego przedsiębiorstw;   - szczegółowego opisu systemu franczyzowego;   - szczegółowego opisu działalności franczyzobiorcy w systemie;   - ogólnej kwoty wszelkich opłat i kosztów, które poniesie franczyzobiorca;   -  praw sądowych wszczętych przeciwko franczyzodawcy, zwłaszcza w zakresie przysługujących mu praw własności intelektualnej;   - obowiązków franczyzobiorcy wynikających z umowy franczyzowej;   - praw własności intelektualnej franczyzodawcy.       Niespełnienie powyższych obowiązków (tj. co do zakresu informacji zawartych w dokumencie oraz terminu jego dostarczenia franczyzobiorcy) skutkuje prawem franczyzobiorcy do odstąpienia od zawartej umowy franczyzowej. Ponadto, jeżeli doszło do wprowadzenia w błąd, a franczyzobiorca poniósł przez to szkodę, może on dochodzić pełnego odszkodowania. Ustawa dotycząca franczyzy, wprowadzająca obowiązek przedkontraktowego ujawniania informacji, uchwalona została 15 grudnia 1994 roku. Została ona następnie znowelizowana Ustawą nr 10.406 z 10 stycznia 2002 roku i w kształcie przez nią nadanym obowiązuje obecnie. Prawo to nakłada na franczyzodawcę obowiązek doręczenia franczyzobiorcy przynajmniej na 10 dni przed podpisaniem umowy franczyzowej lub dokonaniem przez franczyzobiorcę jakiejkolwiek opłaty, „listu” zawierającego ofertę franczyzową (tzw. franchise offer letter). Ustawa stanowi, aby miał on formę pisemną oraz zawierał informacje dotyczące:

Opublikowano: 23 listopad 2009

Kodeks Cywilny Białorusi z 07 grudnia 1998 roku zawiera rozdział zatytułowany „całościowa licencja inwestycyjna”. Pod tym niecodziennym określeniem kryje się właśnie franczyza. Jeśli chodzi o strony umowy to franczyzodawca nazywany jest w kodeksie właścicielem praw, natomiast franczyzobiorca ich użytkownikiem. Nowelizacja z 18 sierpnia 2004 roku (weszła w życie 27 lutego 2005 roku) niewiele poprawiła jeśli chodzi o precyzję sformułowań.   Umowa franczyzowa musi być zawarta w formie pisemnej oraz zostać zarejestrowana w Państwowym Urzędzie Własności Intelektualnej. Umowa niezarejestrowana jest nieważna. Rejestracji podlega także każdorazowa zmiana umowy.   Franczyzodawcami mogą być wyłącznie osoby prawne, natomiast franczyzobiorcami również osoby fizyczne. Ponadto ustawa dzieli obowiązki stron na takie, które mogą zostać przez strony zmodyfikowane w umowie franczyzowej oraz na takie, które możliwości tej nie podlegają. Nie mogą zostać zmienione obowiązki franczyzodawcy z zakresie wsparcia technicznego franczyzobiorcy, przekazania licencji umożliwiającej prowadzenie działalności w systemie franczyzowym, udzielania mu bieżących informacji oraz szkolenia franczyzobiorcy i jego pracowników. Z kolei bezwzględnymi obowiązkami franczyzobiorcy są w szczególności: używanie znaku oraz nazwy handlowej franczyzodawcy w sposób zapewniający odpowiedni standard towarów i usług, przestrzeganie wskazówek franczyzodawcy, nieujawnianie informacji poufnych, a także informowanie klientów, że jego placówka jest jednostką franczyzową.   Poza wzajemną odpowiedzialnością stron na zasadach ogólnych z tytułu nienależytego wykonania umowy, Kodeks znacznie rozszerza odpowiedzialność franczyzodawcy względem osób trzecich dochodzących roszczeń od franczyzobiorcy. Franczyzodawca ponosi więc także odpowiedzialność:   - subsydiarną w przypadku dochodzenia od franczyzobiorcy odpowiedzialności za nieprzestrzeganie standardów jakościowych sprzedawanych towarów lub świadczonych usług;   - solidarną z franczyzobiorcą, w razie dochodzenia odpowiedzialności franczyzobiorcy za wadliwe produkty wyprodukowane przez franczyzobiorcę zgodnie z umową franczyzową. Kodeks Cywilny Białorusi z 07 grudnia 1998 roku zawiera rozdział zatytułowany „całościowa licencja inwestycyjna”. Pod tym niecodziennym określeniem kryje się właśnie franczyza. Jeśli chodzi o strony umowy to franczyzodawca nazywany jest w kodeksie właścicielem praw, natomiast franczyzobiorca ich użytkownikiem. Nowelizacja z 18 sierpnia 2004 roku (weszła w życie 27 lutego 2005 roku) niewiele poprawiła jeśli chodzi o precyzję sformułowań. Umowa franczyzowa musi być zawarta w formie pisemnej oraz zostać zarejestrowana w Państwowym Urzędzie Własności Intelektualnej. Umowa niezarejestrowana jest nieważna. Rejestracji podlega także każdorazowa zmiana umowy.

Opublikowano: 23 listopad 2009

o wielu nieudanych próbach, 19 grudnia 2005 roku uchwalona została Ustawa regulująca udzielanie przedkontraktowych informacji w zakresie partnerskich umów handlowych. Weszła ona w życie 1 lutego 2006 roku. Mimo iż ustawa nie odnosi się wprost do franczyzy, to jest ona objęta jej zakresem, jako odmiana partnerskiej umowy handlowej.   Nakłada ona na franczyzodawcę obowiązek dostarczenia franczyzobiorcy tekstu umowy franczyzowej oraz dokumentu ujawniającego zawierającego informacje o systemie franczyzowym, przynajmniej na 30 dni przed podpisaniem umowy franczyzowej. Dokumenty te muszą być przekazane w formie pisemnej lub innej, która zapewni i umożliwi trwałe odtwarzanie informacji przez franczyzobiorcę. Ustawa zabrania podejmowania przez franczyzobiorcę jakichkolwiek zobowiązań, dokonywania na rzecz franczyzodawcy wszelkich opłat oraz zabezpieczeń przed upływem miesiąca od dostarczenia tych dokumentów.   Informacje, które muszą zostać zamieszczone w dokumencie ujawniającym zostały podzielone na dwie kategorie. Do pierwszej z nich należą informacje, których zakres odpowiada postanowieniom umowy franczyzowej (np. obowiązki stron, czas trwania umowy, klauzula zakazująca prowadzenia działalności konkurencyjnej i inne). Z kolei druga kategoria zawiera informacje umożliwiające prawidłowe zrozumienie istoty współpracy w danym systemie (np. dane o prawach przysługujących franczyzodawcy, dane księgowe z trzech ostatnich lat, doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej franczyzodawcy  i wiele innych).   Zarówno projekt umowy franczyzowej jak również dokument ujawniający mają być zredagowane w sposób jasny i zrozumiały. Ustawa przewiduje, że postanowienia niejednoznaczne lub budzące wątpliwości należy interpretować na korzyść franczyzobiorcy.   Jeżeli dokument ujawniający nie został dostarczony franczyzobiorcy w odpowiednim terminie lub nie zawiera informacji wymaganych przez ustawę, franczyzobiorca może dochodzić uznania przez sąd umowy fraczyzowej za nieważną w ciągu dwóch lat od jej zawarcia.       Ustawa z dnia 19 grudnia 2005 roku dotycząca przedkontraktowych informacji w strukturze handlowych umów partnerskich.   http://www.eff-franchise.com/belgiumnationallevel.html Po wielu nieudanych próbach, 19 grudnia 2005 roku uchwalona została Ustawa regulująca udzielanie przedkontraktowych informacji w zakresie partnerskich umów handlowych. Weszła ona w życie 1 lutego 2006 roku. Mimo iż ustawa nie odnosi się wprost do franczyzy, to jest ona objęta jej zakresem, jako odmiana partnerskiej umowy handlowej. Nakłada ona na franczyzodawcę obowiązek dostarczenia franczyzobiorcy tekstu umowy franczyzowej oraz dokumentu ujawniającego zawierającego informacje o systemie franczyzowym, przynajmniej na 30 dni przed podpisaniem umowy franczyzowej.

Opublikowano: 23 listopad 2009

W Austrii nie ma osobnej ustawy poświęconej franczyzie ani obowiązkowi ujawniania informacji przedkontraktowych. Obowiązek ten jednak istnieje dzięki odpowiedniej interpretacji i stosowaniu przez tamtejsze sądy przepisów austriackiego kodeksu cywilnego o negocjacjach (§ 874 oraz § 878 ABGB).   W celu uniknięcia odpowiedzialności za tzw. winę w negocjacjach, zarówno franczyzdawca jak i franczyzobiorca powinni w trakcie ich prowadzenia ujawnić partnerowi wszelkie informacje o własnej działalności.   Zgodnie z orzecznictwem austriackiego Sądu Najwyższego, mimo iż franczyzodawca nie ma takiego obowiązku, ponosi on odpowiedzialność za opracowaną przez siebie projekcję przychodów franczyzobiorcy jeżeli dokonał jej w sposób niedbały. Franczyzodawca uniknie jednak konsekwencji prawnych, jeżeli w wyraźny sposób zaznaczy, że przedstawione dane nie są wiążące.   Obowiązek pisemnego przedstawiania franczyzobiorcy pełnych i prawdziwych informacji o systemie franczyzodawcy przewidziany został w Kodeksie Etycznym Austriackiego Stowarzyszenia Franczyzy. Kodeks ten obowiązuje wyłącznie członków Stowarzyszenia; nie ma więc charakteru powszechnego i nie może być podstawą roszczeń cywilnoprawnych. W Austrii nie ma osobnej ustawy poświęconej franczyzie ani obowiązkowi ujawniania informacji przedkontraktowych. Obowiązek ten jednak istnieje dzięki odpowiedniej interpretacji i stosowaniu przez tamtejsze sądy przepisów austriackiego kodeksu cywilnego o negocjacjach (§ 874 oraz § 878 ABGB). W celu uniknięcia odpowiedzialności za tzw. winę w negocjacjach, zarówno franczyzdawca jak i franczyzobiorca powinni w trakcie ich prowadzenia ujawnić partnerowi wszelkie informacje o własnej działalności.

Opublikowano: 23 listopad 2009

1 lipca 1998 roku uchwalono w Australii Kodeks Zasad Postępowania we Franczyzie (The Franchising Code of Conduct), przewidujący obowiązek ujawniania informacji przedkontraktowych. Zgodnie z tym aktem franczyzodawcy zobowiązani są doręczyć kandydatom na franczyzobiorców dokument ujawniający co najmniej 14 dni przed zawarciem umowy franczyzowej lub dokonaniem na rzecz franczyzodawcy jakiejkolwiek bezzwrotnej opłaty.   Jednakże Kodeks ten przewiduje szereg innych interesujących rozwiązań, między innymi:   - franczyzobiorca zobowiązany jest przekazać franczyzodawcy pisemne oświadczenie potwierdzające otrzymanie przez niego od franczyzodawcy Kodeksu Zasad Postępowania we Franczyzie oraz dokumentu ujawniającego;   - franczyzobiorca musi ponadto, przed podpisaniem umowy franczyzowej, doręczyć franczyzodawcy certyfikat potwierdzający uzyskanie porady prawnej, podatkowej oraz ekonomicznej od niezależnych doradców, bądź oświadczenie o zrzeczeniu się takiej porady na własną odpowiedzialność;   - przewidziany został okres 7 dni od podpisania umowy franczyzowej, w ciągu którego franczyzobiorca może od umowy odstąpić bez żadnych konsekwencji (tzw. cooling – off period);   - franczyzodawca może skorzystać z krótszej wersji dokumentu ujawniającego, gdy spodziewany roczny zysk jednostki franczyzowej nie przekracza 50.000 $ australijskich;   - Kodeks przewiduje listę szczególnych informacji, które - jeżeli nie zostały zawarte w dokumencie ujawniającym - to muszą zostać przekazane franczyzobiorcy na piśmie  w ciągu 60 dni od zawarcia umowy;   - Franczyzobiorca może co roku żądać uaktualnionego dokumentu ujawniającego, a franczyzodawca musi mu go dostarczyć w ciągu 14 dni;   - Zgodnie z nowelizacją Kodeksu z dnia 28 czerwca 2001 roku, franczyzodawca ma obowiązek aktualizowania dokumentu ujawniającego w ciągu trzech miesięcy po zakończeniu każdego roku obrotowego;   Ponadto Kodeks ten wprowadził obowiązkową procedurę mediacyjną w razie spory między stronami umowy. Rozpoczyna się ona od wysłania przez jedną ze stron do drugiej pisma określającego istotę sporu oraz swoich roszczeń. Następnie strony powinny uzgodnić w jaki sposób chcą rozwiązać istniejący spór. Jeżeli w ciągu trzech tygodni nie podejmą w tym zakresie decyzji, każda z nich może przedstawić spór mediatorowi, na którego wyrażą zgodę obie strony. Jeżeli strony nie dojdą do porozumienia także co do osoby mediatora, każda z nich może żądać jego wyznaczenia przez Rządowego Rzecznika do spraw Mediacji, który musi to uczynić w ciągu 14 dni. Następnie, wyznaczony mediator ustala termin i miejsce przeprowadzenia mediacji.       Australia była krajem, który jako pierwszy dopuścił możliwość dostarczenia dokumentu elektronicznego drogą elektroniczną, za zgodą odbiorcy. 1 lipca 1998 roku uchwalono w Australii Kodeks Zasad Postępowania we Franczyzie (The Franchising Code of Conduct), przewidujący obowiązek ujawniania informacji przedkontraktowych. Zgodnie z tym aktem franczyzodawcy zobowiązani są doręczyć kandydatom na franczyzobiorców dokument ujawniający co najmniej 14 dni przed zawarciem umowy franczyzowej lub dokonaniem na rzecz franczyzodawcy jakiejkolwiek bezzwrotnej opłaty. Jednakże Kodeks ten przewiduje szereg innych interesujących rozwiązań, między innymi:

Opublikowano: 23 listopad 2009

Franczyza w Albanii uregulowana została w rozdziale XX tamtejszego Kodeksu Cywilnego. Ustawa ta szczegółowo wymienia obowiązki franczyzodawcy, natomiast nie czyni tego w odniesieniu do franczyzobiorcy. Szczegółowo sprecyzowane zostały wymagania co do formy umowy franczyzowej (obowiązkowa forma pisemna) oraz elementów jej treści (m.in. obowiązki stron, czas trwania a nawet zasady działania systemu franczyzowego).   Kodeks dopuszcza możliwość zakończenia umowy franczyzowej zawartej na czas nieokreślony lub dłuższy niż dziesięć lat, przewidując w takim przypadku roczny (!) okres wypowiedzenia.   Ani w Kodeksie ani w żadnej innej ustawie szczególnej nie wprowadzono przedumownego obowiązku dostarczania dokumentu z informacjami o sieci. Jedynie art. 1058 Kodeksu nakłada na franczyzodawcę i potencjalnego franczyzobiorcę obowiązek wzajemnego udzielania informacji o sobie, w toku prowadzonych negocjacji. W razie prowadzenia przez jednego z nich negocjacji z złej wierze, zatajenia kluczowych informacji, wprowadzenia partnera w błąd lub naruszenia nakazu poufności, poszkodowany partner może dochodzić naprawienia wynikłej z tego szkody w ciągu trzech lat od zakończenia negocjacji.   Obie strony mogą także dochodzić odszkodowania z tytułu niewykonania przez kontrahenta obowiązków przewidzianych w umowie franczyzowej. Franczyza w Albanii uregulowana została w rozdziale XX tamtejszego Kodeksu Cywilnego. Ustawa ta szczegółowo wymienia obowiązki franczyzodawcy, natomiast nie czyni tego w odniesieniu do franczyzobiorcy. Szczegółowo sprecyzowane zostały wymagania co do formy umowy franczyzowej (obowiązkowa forma pisemna) oraz elementów jej treści (m.in. obowiązki stron, czas trwania a nawet zasady działania systemu franczyzowego).

Opublikowano: 23 listopad 2009

W Afryce Południowej w opracowanie Kodeksu Etyki oraz Praktyki Biznesowej zaangażowane było nie tylko tamtejsze Stowarzyszenie Franczyzowe (FASA), ale także rządowy Komitet Działalności Gospodarczej. Obowiązek jego przestrzegania nie jest jednak powszechny i dotyczy wyłącznie członków Stowarzyszenia. Naruszenie Kodeksu nie umożliwia dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych, a może skutkować jedynie swoistą odpowiedzialnością dyscyplinarną w ramach członkostwa w Stowarzyszeniu.   Kodeks wymaga, aby dokument ujawniający dostarczony był przynajmniej na 14 dni przed podpisaniem umowy franczyzowej i zawierał informacje o działalności franczyzodawcy i jego systemie (zostały one sprecyzowane w Załączniku nr 1 Kodeksu). Dokument ten ma być ponadto uaktualniany w ciągu 30 dni od:   - zmiany w zakresie którejkolwiek informacji oraz - od końca roku kalendarzowego.   Po każdej takiej aktualizacji, kopia dokumentu powinna zostać złożona w sekretariacie Stowarzyszenia.   Sama umowa franczyzowa może być podpisana nie wcześniej niż 15 dnia po podpisaniu przez franczyzobiorcę potwierdzenia otrzymania:   - dokumentu ujawniającego, -  tekstu umowy franczyzowej, - kopii Kodeksu Etyki i Praktyki Biznesowej - publikacji Stowarzyszenia przybliżającej zasady franczyzy.       Kodeks podkreśla konieczność uczciwej współpracy między stronami. Wyjątkowym postanowieniem jest zakazanie członkom każdego systemu (zarówno franczyzodawcy jak i jego franczyzobiorcom) wszelkiej dyskryminacji w strukturach organizacyjnych własnych przedsiębiorstw. W Afryce Południowej w opracowanie Kodeksu Etyki oraz Praktyki Biznesowej zaangażowane było nie tylko tamtejsze Stowarzyszenie Franczyzowe (FASA), ale także rządowy Komitet Działalności Gospodarczej. Obowiązek jego przestrzegania nie jest jednak powszechny i dotyczy wyłącznie członków Stowarzyszenia. Naruszenie Kodeksu nie umożliwia dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych, a może skutkować jedynie swoistą odpowiedzialnością dyscyplinarną w ramach członkostwa w Stowarzyszeniu.



Szkolenia

DLA FRANCZYZODAWCÓW

ZARZĄDZANIE SIECIĄ FRANCZYZOWĄ - 03.12.2019

ROZWÓJ FIRMY POPRZEZ FRANCZYZĘ - 26.11.2019

DLA KANDYDATÓW NA FRANCZYZOBIORCÓW

FRANCZYZA - SPOSÓB NA WŁASNY BIZNES - 19.11.2019

Jak kupić franczyzę

Jak zarządzać franczyzą