Franczyza w gastronomii – podsumowanie 2010 i perspektywy na 2011 rok

Autor: Redakcja
Data dodania: 8 marca 2011
Kategoria:

Pomimo kryzysu, jaki dotknął branżę gastronomiczną na przestrzeni dwóch ostatnich lat, zainteresowanie otwieraniem barów i restauracji działających na licencji franczyzowej nie maleje. W 2010 roku sieci gastronomiczne rozwijające się poprzez franczyzę powiększyły się łącznie o ok. 300 lokali, z czego ok. 260 zostało uruchomionych przez franczyzobiorców. Jest to tempo rozwoju podobne do osiągniętego w 2009 roku.

Wydatki Polaków na gastronomię przekraczają już 20 mld zł rocznie. Jednak zarówno nasycenie lokalami (mierzone w stosunku do liczby mieszkańców), jak i przeciętne wydatki statystycznego Polaka na jedzenie poza domem znacząco odstają od  średniej dla Europy Zachodniej. Dlatego też szacuje się, że rynek ten wciąż ma przed sobą duże perspektywy rozwoju.  Obserwując sytuację w latach 2009 i 2010, trudno było jednak znaleźć potwierdzenie tej tezy. W obliczu spowolnienia gospodarczego Polacy zaczęli oszczędzać na dodatkowych usługach, takich jak jedzenie poza domem. Kryzys najmniej był odczuwalny dla sieci fast food, restauracje serwujące droższe posiłki notowały spadki sprzedaży.
Ostatnie dane Głównego Urzędu Statystycznego na temat rynku gastronomicznego dotyczą roku 2009 i są potwierdzeniem odczuwanego przez całą branżę spowolnienia. Wartość rynku gastronomicznego w Polsce w 2009 r. wyniosła 20,7 mld zł wobec 20,77 mld zł rok wcześniej. Można więc mówić o niewielkim spadku, ale należy jednocześnie podkreślić, że w ciągu roku zniknęło z rynku ok. 2500 restauracji, barów i punktów gastronomicznych. W 2008 r. było ich bowiem 81,1 tys., a już na koniec 2009 – 78,6 tysiąca.

Nie oznacza to, że rynek się już nasycił. Wciąż są na  nim obecne firmy, które się rozwijają i notują wzrosty obrotów. Kluczem do sukcesu w branży jest lokalizacja – dotyczy to zarówno lokali niezależnych, jak i sieciowych. Nie da się też ukryć, że coraz większą rolę na tym rynku będą odgrywać właśnie sieci. Dlatego coraz częściej można zaobserwować dążenie właścicieli pojedynczych lokali bądź minisieci do dalszej ekspansji. Widoczne jest także dążenie osób zainteresowanych działalnością w gastronomii do poszukiwania możliwości działania pod znaną marką i skorzystania z cudzego sprawdzonego sposobu na biznes.

Rekiny franczyzy gastronomicznej

Na polskim rynku obecnych jest ok. 130 marek gastronomicznych, których właściciele deklarują chęć rozwoju ich w ramach sieci franczyzowych. Nie wszystkie jednak odnoszą na tym polu sukcesy. Podyktowane jest to różnymi względami, m.in. aktywnym promowaniem oferty franczyzowej (bądź jego brakiem), jakością tej oferty, rozpoznawalnością marki, okresem obecności marki oraz systemu franczyzowego na rynku, a także wartością inwestycji, jaką musi ponieść franczyzobiorca przystępujący do sieci.

Sieci, które mają już przynajmniej jedną jednostkę franczyzową, jest obecnie ok. 80. Większość z nich to niewielkie, lokalne sieci. O ogólnopolskiej skali działania możemy mówić tylko w przypadku kilku firm.

Największą gastronomiczną siecią franczyzową niezmiennie od lat pozostaje Fornetti z liczbą ok. 300 punktów. Przy czym wartość inwestycji w te punkty jest nieporównywalnie niższa niż w przypadku sieci numer 2 – McDonald's. Biorąc pod uwagę tempo rozwoju tej amerykańskiej sieci fast foodów, w ciągu dwóch lat liczba należących do niej restauracji także powinna przekroczyć 300. Numerem trzy wciąż jest sieć pizzerii Da Grasso. Do znaczących graczy na tym rynku można zaliczyć także Telepizzę oraz Sphinx'a.

Największe sieci gastronomiczne rozwijające się poprzez franczyzę
bez vendingu, liczba lokali na koniec 2010 r.

Najwieksze_Sieci_2010
Franczyza największą popularnością nadal cieszy się w segmencie pizzerii i fast foodów. Franczyzowe sieci z tych segmentów rynku otworzyły do tej pory łącznie blisko 1100 lokali, z czego ok. 780 działa na zasadzie franczyzy. Duża ilość jednostek powstała także w segmencie cukierni i kawiarni, aczkolwiek jest to przede wszystkim zasługa Fornetti, które ma już ok. 300 punktów. Znacznie skromniejsze są sieci z segmentu casual dining oraz zdrowej żywności.

Liczba lokali należących do sieci franczyzowych
w podziale na segmenty rynku

Liczba_jednostek_w_podziale_na_segmenty

Długi staż i umiarkowane nakłady – to cenią franczyzobiorcy

Istotnymi elementami oceny atrakcyjności oferty franczyzowej są m.in. staż sieci na rynku, a także wartość inwestycji. Przekładają się one bezpośrednio na zainteresowanie franczyzobiorców daną siecią. Poprzez franczyzę chcą się rozwijać coraz młodsze sieci i wiele z nich odnosi na tym polu sukcesy. Zdecydowanie większym powodzeniem cieszą się jednak koncepty, które mogą pochwalić się najdłuższym stażem na rynku. Nie dzieje się tak bez powodu – dłuższy staż działania gwarantuje większe doświadczenie i pełniejsze przetestowanie konceptu. Na świecie firmy zaczynają budować sieci franczyzowe średnio po ok. 10 latach prowadzenia jednostek własnych, w Polsce ta średnia to ok. 5 lat. Jak jest w branży gastronomicznej?

Spośród sieci gastronomicznych, które rozpoczęły już rozwój poprzez franczyzę i pozyskały franczyzobiorców, 37 proc. uruchomiło pierwsze jednostki na polskim rynku przed rokiem 2000. Ok. 27 proc. marek franczyzowych to koncepty, które zaistniały u nas między rokiem 2000 a 2005 (włącznie). Jedną piątą stanowią koncepty stworzone w latach 2006-2008. Oferty franczyzowe sieci, które pojawiły się u nas w ciągu dwóch ostatnich lat, stanowią natomiast 16 proc. wszystkich ofert.

Udział w gastronomicznym rynku franczyzowym sieci ze względu na staż działania
wg liczby sieci

staz_dzialania

Jeśli weźmiemy pod uwagę ilość jednostek franczyzowych, które rozpoczęły już działalność w ramach poszczególnych konceptów, to proporcje te wyglądają zupełnie inaczej. Okazuje się, że aż 65 proc. wszystkich jednostek prowadzonych przez franczyzobiorców z branży gastronomicznej działa w ramach sieci, które funkcjonują na rynku powyżej 10 lat. Z jednej strony, jest to oczywiście rezultat dłuższego, w większości przepadków, okresu pozyskiwania franczyzobiorców niż w przypadku sieci, które zadebiutowały później. Aczkolwiek nie jest to regułą, np. sieć Gaga Pizzeria Trattoria powstała w 1993 r., zaś rozwój poprzez franczyzę rozpoczęła w 2010 r. Z drugiej strony,  franczyzobiorcy cały czas najchętniej wybierają najdłużej działające sieci.

Udział w gastronomicznym rynku franczyzowym sieci ze względu na staż działania
wg liczby jednostek franczyzowych należących do sieci  

udzial_w_rynku_wg_stazu_2

Dużo mniej jednoznaczna jest analiza popularności poszczególnych systemów ze względu na wartość inwestycji. Najważniejszą rolę odgrywają tutaj bowiem możliwości inwestycyjne poszczególnych franczyzobiorców, a te są bardzo zróżnicowane. Z naszych analiz wynika, że na otwarcie jednego lokalu gastronomicznego działającego na zasadzie franczyzy polski franczyzobiorca przeznaczył średnio ok. 220 tys. zł.

Bardziej szczegółowa analiza pokazuje, że najtańsze systemy franczyzowe były do tej pory tak samo popularne jak te najdroższe – w obu grupach funkcjonuje bowiem podobna ilość jednostek franczyzowych. Najwięcej franczyzobiorców zainwestowało do tej pory w lokale sieci, które szacują wartość inwestycji w taką placówkę na poziomie 30-60 tys. zł. Ale już na drugim miejscu znalazły się sieci, które wysokość potrzebnych środków określają na poziomie 200-300 tys. zł. Pokazuje to, że wartość inwestycji nie jest poważną barierą w rozwoju sieci franczyzowych z branży gastronomicznej. Istnieje spora grupa inwestorów gotowych zainwestować większe sumy w interesujące i sprawdzone koncepty.

Ile wydaje polski franczyzobiorca na otwarcie lokalu gastronomicznego?
wg liczby działających lokali franczyzowych na koniec 2010 r.

Wartość inwestycji

W dalszej części raportu omówimy poszczególne sieci, które rozwijają się oraz planują rozwijać się poprzez franczyzę.

Franczyza w segmencie fast food

Charakterystyczną cechą tego segmentu rynku gastronomicznego jest sposób serwowania posiłków. Klienci otrzymują je natychmiast po złożeniu zamówienia, w lokalach nie ma obsługi kelnerskiej. Do niedawna segment ten reprezentowany był na polskim rynku wyłącznie przez sieci serwujące hot dogi, hamburgery, frytki i kanapki na ciepło. W ostatnim czasie powstaje jednak coraz więcej konceptów zagospodarowujących niszę tzw. quality fast, udowadniających, że niedrogie jedzenie i szybka obsługa nie muszą iść w parze z dużą ilością tłuszczu i kalorii. Są to przede wszystkim bary z daniami z woka, a także samoobsługowe restauracje serwujące jedzenie na wagę.

W  segmencie fast food działa 16 sieci rozwijających się poprzez franczyzę i posiadających już lokale w tej formule. Łącznie mają one ok. 550 barów i restauracji, w tym ponad 340 franczyzowych. W minionym roku uruchomiono blisko 80 nowych lokali działających w ramach 16 omówionych dokładniej poniżej sieci. Najwięcej przybyło restauracji z szyldem McDonald's – 23. Ok. 15 nowych punktów uruchomili franczyzobiorcy NewYork Hot Dog. Po kilka lokalizacji dołączyło także do takich sieci jak np. Subway (6), United Chicken (5) czy Multifood STP i American Chinese Food (po 3). Na rynku pojawiły się także zupełnie nowe marki, które od razu z sukcesem zaczęły rozwijać się poprzez franczyzę np. Noodle w Pudle.

Największą i najprężniej rozwijającą się siecią w tym segmencie rynku pozostaje McDonald's. Na koniec 2010 r. pod tą marką działało w Polsce 258 lokali. Amerykański gigant pozyskał w naszym kraju już 51 franczyzobiorców, którzy na koniec 2010 r. prowadzili 115 restauracji tej sieci. Jest to najdroższa oferta franczyzowa w branży gastronomicznej na polskim rynku. Aby zostać franczyzobiorcą McDonald's, trzeba dysponować kapitałem rzędu 1,2 mln zł. Kwota ta jednak i tak jest dużo niższa niż koszty budowy nowego obiektu (średnio 3 mln zł), bowiem franczyzobiorcy obejmują zazwyczaj restauracje działające na rynku od kilku lat. Otwarcie nowej restauracji od razu we franczyzie to opcja dostępna wyłącznie dla doświadczonych franczyzobiorców współpracujących z siecią od dłuższego czasu. Ale i takie przypadki na polskim rynku już miały miejsce.

Druga międzynarodowa, doskonale znana na całym świecie sieć, która także jest obecna w naszym kraju i rozwija się poprzez franczyzę, to Subway. Rozpoczęła ona rozwój w Polsce w 2004 r., a więc 12 lat po McDonald's i otworzyła tu do tej pory 37 barów kanapkowych. Wszystkie są prowadzone przez franczyzobiorców. Obecnie jest ich o 6 więcej niż przed rokiem. Subway planuje przyspieszyć rozwój w naszym kraju oraz na rynkach sąsiednich, gdyż ma ambicję stać się w ciągu 5 lat największą siecią fast food w Europie Środkowo – Wschodniej. Obecnie ma w tym regionie ok. 250 barów, na koniec 2011 r. ich liczba ma przekroczyć 400. W naszym kraju w tym roku ma powstać 15 nowych lokali.

Spośród polskich sieci zaliczonych do segmentu fast food największe są: Wars, który prowadzi wagony restauracyjne na zasadzie franczyzy oraz Kurcze Pieczone – sieć kontenerów z kurczakami z rożna ustawionych najczęściej w okolicach galerii handlowych. Dość szybko rozwinął się także New York Hot Dog. Pierwsze punkty tej sieci powstały w 2008 r., dziś jest ich już ok. 50. Na pewno nie bez znaczenia dla tempa ekspansji jest wartość inwestycji, która w przypadku New York Hot Dog wynosi tylko 18 tys. zł. Jest to jedna z najtańszych franczyz na gastronomicznym rynku franczyzowym w Polsce.

O niższych kosztach wejścia do systemu można mówić tylko w przypadku China in Box – 6 tys. zł tytułem kaucji. Jest to jednak system ajencyjny, a nie franczyza. Sieć reprezentuje modny w ostatnim czasie segment barów z posiłkami z woka serwowanymi w pudełkach na wynos. Kolejnymi sieciami z podobną ofertą ujętymi w zestawieniu są Noodle w Pudle oraz City Wok. Otwarcie takiego baru we franczyzie wymaga nakładów rzędu 60 – 80 tys. zł.

Kolejnym nowym na rynku franczyzowym formatem lokali gastronomicznych, który zyskuje na popularności w ostatnim czasie, są samoobsługowe restauracje z jedzeniem na wagę. Segment ten reprezentują Multifood STP i Bon Apetito (te sieci pozyskały już pierwszych franczyzobiorców), a także Olimp i Kuchnia Marché / Express Marché (te sieci mają na razie jedynie jednostki własne). Inwestycja w taki lokal jest dość kapitałochłonna. Można ją zrealizować już od ok. 250-300 tys. zł, ale nierzadko może pochłonąć sumę dwu-, a nawet trzykrotnie wyższą.

Sieci franczyzowe w segmecie fast food

Marka

Liczba lokali na koniec 2010 roku

Dodatkowe informacje / Plany rozwoju

 

łącznie

w tym franczyz.

 

McDonald's

258

115

W 2010 r. sieć powiększyła się o 23 restauracje, plany na najbliższe lata to utrzymanie tempa rozwoju na podobnym poziomie.

Wars

69

69

Wagony restauracyjne w pociągach Intercity. Ich liczba jest na podobnym poziomie co roku. Raz w roku, zwykle na jesieni organizowany jest konkurs dla franczyzobiorców, którzy będą je obsługiwać.

Kurcze pieczone

68

ok. 40

Sieć kontenerów z kurczakiem z rożna uruchamianych (na podstawie umowy zawartej przez franczyzodawcę) przy marketach takich sieci jak Kaufland, Tesco czy Carrefour. Sieć jest rozwijana od 1996 roku.

New York Hot Dog

42

35

Sieć mobilnych wózków z hot dogami. W 2011 r. chce uruchomić 15 kolejnych punktów franczyzowych.

Subway

37

37

W 2010 r. sieć powiększyła się o 6 punktów w naszym kraju. Na 2011 r. zaplanowano 15 otwarć.

Mr Hamburger

25

16

Jedna z najdłużej działających sieci gastronomicznych w Polsce, powstała w 1990 r. Rok 2011 chce zakończyć z 34 barami: 6 własnymi i 28 franczyzowymi.

China in Box

12

11

Sieć rozwijana jest na zasadach ajencji, a nie franczyzy. Partner nie ponosi więc kosztów inwestycji, musi jedynie wpłacić kaucję i podpisać weksel na sprzęt gastronomiczny.

Conieco

7

1

Koncept wywodzi się z Niemiec, gdzie działa pod marką Kochlöffel. Obecna ilość restauracji w Polsce na takim samym poziomie jak przed rokiem.

Multifood STP

6

3

Pierwsza restauracja powstała w 2006 roku. W 2010 r. otwarto 3 lokale. Plan na 2011 r. to 10 otwarć, w tym 9 franczyzowych. Firma planuje także debiut na New Connect.

United Chicken

5

5

Koncept konkurencyjny wobec KFC. Jest to polska sieć oparta na licencjonowanej technologii firmy Broaster. Wystartowała w 2009 roku. W 2010 r. otwarto 5 lokali, zaś jeden zniknął z rynku.

Noodle w Pudle

5

3

Sieć utworzona dopiero w 2010 r. Z zapowiedzi jej przedstawicieli wynika, że do końca 2011 r. roku może powstać nawet 30 lokali.

Bon Apetito

4

1

Pierwszy lokal własny sieci powstał na początku 2010 r., w ubiegłym roku firmie udalo się także uruchomić pierwszą jednostkę na licencji. Na liście planowanych lokali sieci znajdują się 4 placówki własne oraz 9 franczyzowych.

Payda

3

2

Istnieje możliwość otwarcia punktu bez sali konsumpcyjnej bądź pełnowymiarowego baru. W 2010 r. otwarto jeden nowy lokal. Sieć działa na rynku od 2002 r.

American Chinese Food

3

3

W 2010 r. otwarto 3 restauracje, zaś jedna wykruszyła się z sieci (działa nadal, ale już pod własnym szyldem). W 2011 r. mogą powstać 3-4 lokale.

Niam Niam Grill Panini Bar

3

2

Sieć barów z grillowanymi kanapkami i sałatkami rozwijana od 2008 r. W 2010 r. otwarto jeden bar franczyzowy. Sieć chciałaby w ciągu kilku najbliższych lat uruchomić ok. 30 lokali.

City Wok

2

1

Sieć serwująca dania z woka w kartonowych pudełkach na wynos. W 2010 r. otworzyła pierwszy lokal franczyzowy.

Dołącz do newslettera

Pozostałe artykuły - Raporty

Data dodania: 24 sierpnia 2021
Nadeszły dobre czasy dla franczyzy
Data dodania: 9 sierpnia 2021
Sposoby gastronomii na przetrwanie kryzysu
Data dodania: 28 maja 2021
Franczyza - do usług
Data dodania: 25 marca 2021
Pośrednictwo finansowe wciąż daje zarobić

zobacz więcej

Copyright © 2007-2021 ARSS. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Opieka nad stroną: Lembicz.pl
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram