Franczyza w Polsce


DATA DODANIA: 09 styczeń 2014

Umowa franczyzy to dokument prawny, w którym w sposób kompleksowy ujęta jest transakcja zawierana pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą. Jej kompleksowość nie polega na szczegółowości, lecz na sprawiedliwym i precyzyjnym opisaniu modelu współpracy pomiędzy stronami, z uwzględnieniem mechanizmów kontrolnych, pozwalających franczyzodawcy zachować spójność jego systemu.


Z punktu widzenia interesów franczyzobiorcy umowa powinna:

  1. Określać właściwości i zakres praw udzielanych franczyzobiorcy; dotyczy to zakresu jego działalności i formalnego udzielania praw do korzystania ze znaków towarowych, materiałów objętych prawami autorskimi, itp.
  2. Określać okres obowiązywania umowy; franczyzobiorca powinien mieć możliwość co najmniej odzyskania zainwestowanego kapitału.
  3. Określać właściwość i zakres świadczeń wstępnych i bieżących dostarczanych przez franczyzodawcę; powinny one umożliwić franczyzobiorcy wejście do systemu, przeszkolenie i wyposażenie go tak, by mógł rozpocząć działalność gospodarczą. Oprócz tego franczyzodawca powinien realizować wyszczególnione w umowie świadczenia bieżące w trakcie trwania umowy.
  4. Określać początkowe i bieżące zobowiązania franczyzobiorcy; znając je franczyzodawca będzie świadomie podejmował decyzję i będzie w stanie określić, czy jest w stanie sprostać oczekiwaniom franczyzodawcy.
  5. Rozwiązanie umowy i jego konsekwencje; franczyzobiorca powinien wiedzieć dokładnie jakie naruszenia umowy z jego strony mogą pociągnąć za sobą rozwiązanie umowy z jego winy. Powinien też mieć możliwość naprawienia drobniejszych naruszeń.

Umowa franczyzowa należy w polskim prawie do kategorii tzw. umów nienazwanych, czyli takich, które nie są unormowane w kodeksie cywilnym ani w innych aktach prawa cywilnego. Dopuszczalność jej zawierania wynika z zasady swobody umów (art.3531 KC). Na jej podstawie strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W przypadku franczyzy granice swobody kontraktowania wyznaczane są, między innymi, przez bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych.

Umiejscowienie umowy franczyzowej pośród umów nienazwanych daje z jednej strony dużą swobodę w ich kształtowaniu, ale z drugiej wymaga precyzyjnego uregulowania wszystkich istotnych elementów i łatwo jest popełnić błąd pomijając którąś z ważnych kwestii.

Umowa franczyzowa bywa także mylona z innymi umowami. Nie jest to umowa dystrybucyjna, ponieważ jej istotą nie jest dostarczanie towarów w celu ich dalszej odsprzedaży lecz udzielenie franczyzobiorcy uprawnienia i jednocześnie zobowiązanie go do korzystania z całego pakietu franczyzowego franczyzodawcy. Na taki pakiet składają się między innymi oznaczenia przedsiębiorstwa, wiedza i doświadczenie (know-how) oraz wsparcie ze strony franczyzodawcy. Jednym słowem cała metoda prowadzenia biznesu opracowana i zweryfikowana przez franczyzodawcę w jego własnych placówkach.

Nie jest to umowa agencyjna, gdyż franczyzobiorca, w przeciwieństwie do agenta, zawsze działa we własnym imieniu i na własny rachunek. Franczyzobiorca nie dostaje też, tak jak agent, wynagrodzenia za swoje działania w postaci prowizji. Natomiast we franczyzie wynagrodzenie przysługuje franczyzodawcy za prawa których udzielił franczyzobiorcy.

Umowie franczyzowej najbliżej jest do umowy licencyjnej. Obie te umowy zawierają element zezwolenia na korzystanie z prawa, ale mimo to nie jest możliwe ich utożsamianie. Przede wszystkim umowa franczyzowa jest umową obszerniejszą. Zawiera, oprócz elementów licencyjnych, określenie wzajemnych praw i obowiązków stron, postanowienia dotyczące dostaw, zatrudniania i szkolenia pracowników i inne.

Podsumowując, należy pamiętać, że:

  • Umowa franczyzowa jest umową wzajemną.
  • Franczyzodawca ma uprzywilejowaną i dominującą pozycję wobec franczyzobiorcy.
  • Każda ze stron umowy franczyzowej jest zainteresowana powodzeniem własnej działalności, a system franczyzowy jest dla nich jedynie narzędziem do osiągnięcia tego celu.
  • Minimum warunków umowy franczyzowej określa Europejski Kodeks Etyczny Franczyzy.

Przede wszystkim jednak umowa musi w należyty sposób zabezpieczać interesy stron, w szczególności know-how franczyzodawcy, zachowując jednocześnie rynkowe standardy w zakresie praw i obowiązków nakładanych na franczyzobiorców.

Nie można jednak stworzyć jednego wzorca umów franczyzowych. Powodem tego jest różnorodność branżowa firm funkcjonujących na zasadach franczyzy, a także różnorodny zakres działalności prowadzonej w ramach każdej z branż.

Tworząc umowę należy pamiętać, że tak długo, jak współpraca stron dobrze się układa, do umowy zazwyczaj się nie zagląda. Potrzebna jest ona w momencie, gdy relacje stron zaczynają się psuć i dochodzi do sporu. Dlatego też umowa powinna trafnie przewidywać sytuacje konfliktowe oraz zawierać zapisy regulujące je w jasny i precyzyjny sposób.

Opracowanie:

Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych
ul. Korfantego 58, 01-496 Warszawa, tel: 0 22 861 53 41
e-mail:biuro@arss.com.pl www.arss.com.pl

Artykuły które powinny Ci się spodobać

ABC
Autor: / Lipiec 14, 2007
ABC
Autor: / Styczeń 3, 2014
ABC

A może te Cię zaciekawią

Aktualności
O tym się mówi
Autor: / Czerwiec 25, 2018
Aktualności
Autor: / Czerwiec 15, 2018

Prezentacje franczyz

Szkolenia

DLA FRANCZYZODAWCÓW

ZARZĄDZANIE SIECIĄ FRANCZYZOWĄ - 25.09.2018

ROZWÓJ FIRMY POPRZEZ FRANCZYZĘ - 18.09.2018

DLA KANDYDATÓW NA FRANCZYZOBIORCÓW

FRANCZYZA - SPOSÓB NA WŁASNY BIZNES - 27.09.2018

SONDA - MIEJ WŁASNE ZDANIE!

Jakie pytanie jako pierwsze zadałbyś franczyzodawcy podczas rozmowy na temat przystąpienia do sieci?

Jaka jest całkowita kwota inwestycji franczyzobiorcy? - 48.6%
Ile wynosi okres zwrotu z inwestycji? - 27%
Jakie są kary wynikające z umowy franczyzy? - 12.2%
Jakie know-how oferuje franczyzodawca? - 12.2%

Jak kupić franczyzę

Jak zarządzać franczyzą