Franczyza w Polsce

Umowa franczyzowa jest dokumentem prawnym, który w kompleksowy sposób opisuje transakcję zawieraną między franczyzodawcą a franczyzobiorcą. Musi ona być sprawiedliwa, dokładnie ilustrować zobowiązania stron, przy równoczesnym określeniu mechanizmów kontrolnych, które pozwolą franczyzodawcy zachować spójność systemu. Umowa franczyzowa jest oczywiście ważna, choć wydaje się, że przywiązuje się do niej niewspółmiernie dużą wagę.

 
To jakość biznesu prowadzonego na jej podstawie jest istotna. Umowa musi spełniać następujące wymagania:
  1. we właściwy sposób regulować prawa własności należące do franczyzodawcy;
  2. opisywać strukturę operacyjną systemu oraz zasady kontroli;
  3. zapewniać franczyzobiorcy bezpieczeństwo jego działań i możliwości rozwoju oraz sprzedaży jego aktywów związanych z działalnością prowadzoną na podstawie umowy franczyzowej.
Umowa franczyzowa staje się swoistą polisą ubezpieczeniową dla obydwu stron na wypadek, gdyby współpraca układała się źle. Jeśli którakolwiek ze stron zmuszona jest do czytania umowy po jej podpisaniu, to najczęściej wynika to z faktu pojawienia się problemów wynikających ze współpracy lub jej braku, a nie z bezsenności, na którą nudne prawnicze wywody mogą okazać się lekarstwem.
 
Osobista relacja
 
W trakcie współpracy relacje osobiste pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą oraz ich wspólna chęć osiągnięcia sukcesu są o wiele ważniejsze niż formalna umowa.
W większości systemów franczyzowych franczyzodawca będzie właścicielem następujących elementów:
 
  1. znaku towarowego lub nazwy handlowej oraz związanej z nimi renomy;
  2. założeń biznesowych systemu opisanych w podręczniku operacyjnym oraz innych podręcznikach, które w całości będą poufne i tajne;
  3. w niektórych przypadkach — zastrzeżonych receptur, specyfikacji, projektów graficznych oraz dokumentów operacyjnych;
  4. praw autorskich odnoszących się do tych ze wskazanych wyżej elementów, które mają formę pisemną i mogą podlegać autorskiej ochronie prawnej.
Materiały rekrutacyjne franczyzodawcy z pewnością wskażą rodzaj i zakres oferowanych przez niego świadczeń wstępnych, zakres bieżących usług, na które może liczyć franczyzobiorca, jak również koszty przystąpienia i uczestnictwa w systemie franczyzodawcy. Należy przyjrzeć się bliżej każdemu z tych czynników.

Koszty uczestnictwa w systemie
 
Koszty początkowe będą zawierały wszystkie wydatki niezbędne do otwarcia biznesu. W ramach tej kwoty franczyzodawca może również zapewnić franczyzobiorcy wyposażenie placówki i pierwsze zaopatrzenie w towar.
 
Franczyzodawca najprawdopodobniej pobierze wstępną opłatę franczyzową, aby pokryć wydatki, jakie poniósł w związku ze wstępnymi usługami świadczonymi na rzecz franczyzobiorcy oraz koszt przystąpienia do systemu. Nie ma tu sztywnych reguł dotyczących wysokości tej opłaty, ponieważ poszczególne systemy różnią się między sobą.
Opłaty  bieżące umożliwiają franczyzodawcy pokrycie wydatków na bieżące usługi oraz wsparcie, jakie zapewnia franczyzobiorcy. Średnia wysokość opłaty bieżącej pobieranej przez członków BFA  (zawierająca specjalne fundusze przeznaczone na reklamę i promocję) wynosi około 10,7 % obrotu wg danych z badania NatWest/BFA z 2004 roku. Badanie to wskazuje również, że w 11% istniejących systemów franczyzowych, oprócz wspomnianej opłaty, pobierane są dodatkowe opłaty z tytułu wsparcia IT (technologie informatyczne) w średniej wysokości ok. 4,9% wartości sprzedaży oraz inne (niewyszczególnione) opłaty w średniej wysokości 3,9% wartości sprzedaży.
Zasadniczą kwestią jest to, że franczyzodawca nie powinien mieć nieujawnionych źródeł przychodów pochodzących od jego franczyzobiorców, nie powinien też mieć możliwości arbitralnego i nieuzasadnionego podnoszenia cen produktów, które dostarcza franczyzobiorcom.
 
Opłaty franczyzowe, jakkolwiek opisane, są zasadniczo zapłatą franczyzobiorcy na rzecz franczyzodawcy za świadczenia, które franczyzodawca mu zapewnia. Stanowią one przychody brutto, które franczyzodawca uzyskuje z tytułu świadczenia usług i od których zależy jego działalność, gdyż pokrywają one koszty operacyjne i przynoszą zysk.

 

Składki na reklamę

W większości systemów franczyzowych za ich reklamę i promocję odpowiada franczyzodawca, który otrzymuje od franczyzobiorców składki na ten cel. Najpopularniejsza metoda kalkulowania takiej składki jest taka sama, jak w przypadku opłat bieżących, i polega na ustaleniu określonej, wyrażonej procentowo części obrotów uzyskiwanych przez franczyzobiorców.
W pewnych przypadkach franczyzodawca może włączyć składkę na reklamę do opłaty bieżącej i zobowiązać się do przeznaczenia określonej jej części na reklamę i promocję. Zdarzają się również przypadki, gdy to lokalna reklama jest ważniejsza niż ogólnokrajowa. Wtedy franczyzodawca może nie pobierać od franczyzobiorcy składki na reklamę, zobowiązując go równocześnie do wydania stosownej kwoty na zaakceptowaną przez operatora systemu reklamę lokalną.

Wsparcie wstępne

Natura wsparcia wstępnego jest różnorodna, w zależności od rodzaju prowadzonego biznesu. Z oczywistych względów franczyzobiorcy działającemu w systemie sprzedaży domokrążnej nie jest potrzebna pomoc w wyborze lokalizacji. Z kolei franczyzobiorca prowadzący placówkę handlową, w przeciwieństwie do operatora mobilnego, nie musi być uczony sztuki bezpośredniego pozyskiwania klientów.
Generalna zasada jest taka, by zakres początkowych usług oferowanych przez franczyzodawcę (w tym szkoleń) pozwolił osobie niedoświadczonej w tym zakresie założyć własną firmę i od momentu rozpoczęcia działalności efektywnie ją prowadzić zgodnie ze standardami wybranego systemu franczyzowego.

Wsparcie bieżące

Po rozpoczęciu działalności przez franczyzobiorcę, franczyzodawca jest zobowiązany do wspierania go przez ciągłe świadczenie określonego zakresu usług. Chodzi tu w szczególności o:
a) monitorowanie działalności franczyzobiorcy, aby pomóc mu w utrzymaniu standardów i zyskowności,
b) bieżące szkolenia,
c) ciągłe unowocześnianie stosowanych metod oraz wprowadzanie innowacji,
d) badanie rynku i rozwój,
e) promocję i reklamę,
f) korzyści płynące z zamówień hurtowych,
g) dostarczanie przez centralę systemu zakresu usług specjalistycznych dotyczących zarządzania,

Artykuły które powinny Ci się spodobać

Jak zarządzać franczyzą
Sprawdź, czy nadajesz się na franczyzodawcę!
Jak zarządzać franczyzą
Których biznesów nie da się sfranczyzować?
Autor: / Listopad 16, 2015
Jak zarządzać franczyzą

A może te Cię zaciekawią

Aktualności
Aktualności
Aktualności
Autor: / Kwiecień 3, 2018

Prezentacje franczyz

Szkolenia

DLA FRANCZYZODAWCÓW

ZARZĄDZANIE SIECIĄ FRANCZYZOWĄ - 25.09.2018

ROZWÓJ FIRMY POPRZEZ FRANCZYZĘ - 18.09.2018

DLA KANDYDATÓW NA FRANCZYZOBIORCÓW

FRANCZYZA - SPOSÓB NA WŁASNY BIZNES - 27.09.2018

SONDA - MIEJ WŁASNE ZDANIE!

Jakie pytanie jako pierwsze zadałbyś franczyzodawcy podczas rozmowy na temat przystąpienia do sieci?

Jaka jest całkowita kwota inwestycji franczyzobiorcy? - 48.6%
Ile wynosi okres zwrotu z inwestycji? - 27%
Jakie są kary wynikające z umowy franczyzy? - 12.2%
Jakie know-how oferuje franczyzodawca? - 12.2%

Jak kupić franczyzę

Jak zarządzać franczyzą