Franczyza w Polsce. Portal wiedzy o franczyzie, franchisingu, systemach sieciowych. Franczyza, franchising w praktyce.

Franczyza w w wydaniu światowym i europejskim.

Stwierdzenie, iż franczyza staje się coraz bardziej popularną strategią rozwoju firm na świecie nie zaskakuje już nikogo, kto wie, czym ta forma prowadzenia działalności się charakteryzuje i jakie ma zalety. Właściwie w każdym kraju, w którym monitorowany jest rynek systemów franczyzowych, obserwuje się z roku na rok wzrost liczby firm rozwijanych na zasadzie franczyzy. Co jednak wynika z informacji, iż w kraju A jest X systemów franczyzowych? Tak naprawdę niewiele - nie wiadomo, czy jest to dużo, czy mało - dopóki nie odniesiemy liczby systemów w kraju A do liczy sieci np. w kraju sąsiednim B. Jeszcze więcej będziemy wiedzieć, jeśli spróbujemy zastanowić się, dlaczego te liczby wyglądają w danym kraju „tak, a nie inaczej”. Oczywiście, oceniając stan rozwoju rynku franczyzowego na danym obszarze, warto wziąć pod uwagę m.in. uwarunkowania ekonomiczne, polityczne, prawne, a nawet geograficzne i historyczne, które ukształtowały (pośrednio lub bezpośrednio) analizowany rynek franczyzy.

Przykładowo, w Norwegii działa obecnie 300 systemów franczyzowych, w Szwecji i Portugalii po 350, w Grecji 462, a w Polsce 506. W Europie pod względem liczby sieci rozwijanych poprzez franczyzę jeszcze wyżej są Włochy - 778 systemów, Wielka Brytania - 781, Hiszpania - 960 i Francja, która przekroczyła tysiąc (1037 sieci franczyzowych). Poza Europą franczyza rozwija się również m.in. w Brazylii (1000 systemów) i oczywiście w USA - uznawanych często za kolebkę franczyzy (3100 sieci).

Poruszając się po tej „franczyzowej mapie świata”, można pokusić się o zadanie (według niektórych dość abstrakcyjnego) pytania, ile km² należy przemierzyć wzdłuż i wszerz danego kraju, aby „natknąć” się na jakiś system? Okazuje się, że dzieląc powierzchnię określonego obszaru przez liczbę działających na nim systemów, można dojść do następujących, interesujących wniosków. W niewiele większej od Polski Finlandii na jeden system franczyzowy „przypada” aż 1910 km² powierzchni kraju, a w Norwegii - 1081 km². W porównywalnej pod względem powierzchni Polsce jednej sieci franczyzowej „odpowiada” natomiast „tylko” 618 km². Godne uwagi jest również niniejsze obliczenie wykonane dla Szwecji i Portugalii, które mają tyle samo systemów franczyzowych. Z racji tego, iż powierzchnia Szwecji jest prawie pięciokrotnie większa niż powierzchnia Portugalii, liczony przez nas współczynnik pokazuje, jak bardzo relatywne jest pojęcie „dużej / małej liczby systemów”. W Szwecji bowiem na jeden system franczyzowy przypada aż 1286 km² powierzchni, a w Portugalii zaledwie 264 km². W tym sensie 350 systemów dla Portugalii to dużo, a dla Szwecji -  niekoniecznie. Albowiem w niewiele większej od Szwecji Hiszpanii przeciętnie 526 km² przypada na jedną sieć franczyzową, czyli, mówiąc kolokwialnie, w Hiszpanii jest prawie pięć razy gęściej, pod względem liczby firm franczyzowych niż w Szwecji. Z kolei w ojczyźnie franczyzy - Stanach Zjednoczonych - na jeden system franczyzowy przypada 3107 km² powierzchni, ale już w nieco mniejszej Brazylii jest to aż 8512 km².

Jeszcze ciekawsze byłoby wykonanie analogicznego obliczenia nie dla ogólnej liczby systemów operujących w powyższych krajach, lecz dla sumy wszystkich jednostek franczyzowych funkcjonujących na ich terytorium. Przykładowo, we Włoszech szacuje się, że obecnie działa tam łącznie ponad 49340 placówek franczyzowych. Obrazowo oznacza to, że podróżując po terytorium Włoch, średnio co 6 km² mija się jakiś punkt działający na zasadzie franczyzy.

Oczywiście, tego typu - mniej lub bardziej abstrakcyjnych - obliczeń i porównań można robić znacznie więcej. Interesujące byłoby np. odniesienie liczby mieszkańców danego kraju do liczby sieci lub placówek franczyzowych, bądź porównanie między krajami średniego zatrudnienia czy zarobków we franczyzie itd.

Na zakończenie warto dodać, iż przy przeprowadzaniu takich analiz porównawczych, najpierw trzeba ustalić, jaką metodologią badawczą posługiwano się w danym kraju, obliczając różne parametry dla rynku franczyzowego. Przykładowo, trudno byłoby automatycznie zestawiać ze sobą liczbę systemów franczyzowych działających w branży odzieżowej w Polsce i we Włoszech, gdyż stosowana np. przez Akademię Rozwoju Systemów Sieciowych klasyfikacja systemów obejmuje łącznie franczyzowe sieci odzieżowe i obuwnicze, a włoska firma doradcza Quadrante osobno klasyfikuje systemy odzieżowe dla mężczyzn i kobiet, osobno dla dzieci, natomiast razem zestawia firmy franczyzowe oferujące buty i różne akcesoria skórzane.

Anika Kowalewska - Chiarini, 29 października 2007