Franczyza w Polsce. Portal wiedzy o franczyzie, franchisingu, systemach sieciowych. Franczyza, franchising w praktyce.

Zarejestruj się!

Sonda

Myślisz o założeniu własnego własnego biznesu we franczyzie? Jaką sumę byłbyś/byłabyś w stanie zainwestować?
 

Definicja franczyzy

1090780_60617770Franczyza może znaleźć zastosowanie w praktycznie każdej branży gospodarki. Powoduje to, że nie ma jednej, powszechnie obowiązującej definicji franczyzy. Poniżej zamieszczamy kilka definicji, pochodzących z różnych źródeł, które umożliwiają lepsze zrozumienie jej istoty.

 

 

  1. Definicja franczyzy zawarta w Kodeksie Etycznym Franczyzy przyjętym przez Europejską Federację Franczyzy:
    „Franczyza to system sprzedaży towarów, usług lub technologii, który jest oparty na ścisłej i ciągłej współpracy pomiędzy prawnie i finansowo odrębnymi i niezależnymi przedsiębiorcami, franczyzodawcą i jego franczyzobiorcami. Istota tego systemu polega na tym, że franczyzodawca nadaje swoim franczyzobiorcom prawo oraz nakłada na nich obowiązek prowadzenia działalności zgodnie z jego koncepcją. W ramach i na okres sporządzonej na piśmie umowy franczyzowej oraz w zamian za bezpośrednie lub pośrednie świadczenia finansowe uprawnienie to upoważnia franczyzobiorcę do korzystania z nazwy handlowej franczyzodawcy, jego znaku towarowego lub usługowego, know-how(*), metod prowadzenia działalności gospodarczej, wiedzy technicznej, systemu postępowania i innych praw własności przemysłowej lub intelektualnej, a także do korzystania ze stałej pomocy handlowej i technicznej franczyzodawcy.
    • (*) "Know-how" oznacza pakiet nieopatentowanych, praktycznych informacji wynikających z doświadczenia i prób przeprowadzonych przez franczyzodawcę, które to informacje są poufne, istotne i zidentyfikowane.
    • "poufne" oznacza, że know-how, jako całość lub w precyzyjnej konfiguracji powiązanych ze sobą elementów, nie jest ogólnie znane lub łatwo dostępne; nie należy jednak tego terminu rozumieć zbyt wąsko, tj. w ten sposób, że każdy pojedynczy element składowy know-how powinien być całkowicie nieznany lub niemożliwy do uzyskania w sposób inny niż dzięki działalności gospodarczej prowadzonej przez franczyzodawcę;
    • "istotne" oznacza, że know-how obejmuje informacje, które są istotne dla sprzedaży towarów lub świadczenia usług użytkownikom końcowym, a w szczególności dla prezentacji towarów, przetwarzania ich w związku ze świadczeniem usług, dla metod obsługi klientów oraz dla administracji i zarządzania finansami; know-how musi być użyteczne dla franczyzobiorcy dzięki stworzeniu mu, w dacie zawarcia umowy, możliwości zwiększenia jego konkurencyjności, w szczególności poprzez poprawienie jego efektywności lub ułatwienie mu wejścia na nowy rynek.
    • "zidentyfikowane" oznacza, że know-how musi być opisane w wystarczająco wyczerpujący sposób by umożliwić weryfikację czy spełnia ono kryteria poufności i istotności; opis know-how może być umieszczony w umowie franczyzowej, w odrębnym dokumencie albo zapisany w jakiejkolwiek innej właściwej formie."
  2. Martin Mendelsohn, jeden z największych europejskich autorytetów w zakresie franczyzy, w swojej książce "Franchising Law" z 2005 roku wskazuje na następujące elementy, które musi zawierać franczyza:
    "Franczyza koncepcji działalności musi zawierać następujące elementy:
    • markę, do której prawa należą do franczyzodawcy, który stworzył i rozwija system biznesowy;
    • licencję do korzystania z marki, udzieloną franczyzobiorcy przez franczyzodawcę;
    • system biznesowy: koncepcję biznesową, która została stworzona i przetestowana w warunkach rynkowych z pozytywnym rezultatem jako "wartościowy pakiet" możliwy do powielenia, i który może być potem sprzedany niezależnemu przedsiębiorcy, chętnemu do przystąpienia do sieci danej marki. Wartość pakietu zawiera transfer know-how franczyzodawcy w okresie obowiązywania umowy oraz stałą pomoc z jego strony;
    • zapłatę przez franczyzobiorcę "opłaty" za możliwość korzystania z systemu biznesowego;
    • inwestycję i własność aktywów biznesu franczyzowego przez franczyzobiorcę."
  3. Według art. 1 ust. 3 lit. b) rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 4087/88:
    "Franczyza oznacza umowę, w której jeden przedsiębiorca (franczyzodawca) przyznaje drugiemu (franczyzobiorcy), w zamian za bezpośrednie lub pośrednie finansowe wynagrodzenie, prawo do wykorzystywania jego pakietu franczyzowego w celu sprzedaży ściśle określonych dóbr lub usług. Umowa zawiera co najmniej następujące zobowiązania:
    • używania wspólnej nazwy i szyldów sklepowych oraz zapewnienia jednolitego wyglądu lokali lub środków transportu objętych umową,
    • przekazanie przez franczyzodawcę franczyzobiorcy know-how,
    • udzielania franczyzobiorcy przez franczyzodawcę stałej pomocy handlowej i technicznej przez cały czas umowy."
    Rozporządzenie Komisji nr 4087/88 zostało uchylone na mocy rozporządzenia z 22 grudnia 1999 r. w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 Traktatu do kategorii porozumień wertykalnych (pionowych) i praktyk uzgodnionych nr 2790/1999 i przestało obowiązywać z końcem maja 2000r. Rozporządzenie z 1999 roku, które je zastąpiło nie zawiera już definicji franczyza. Przedstawiona definicja nie straciła jednak aktualności.
  4. W polskiej literaturze dotyczącej franczyzy najbardziej rozbudowaną definicję zaproponował Andrzej Koch (Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, zeszyt 3/1980):
    "Franczyza jest metodą rozszerzania rynków zbytu określonego rodzaju aktywności gospodarczej poprzez zorganizowanie sieci jednolitych placówek, prowadzących tę aktywność na terenach oddalonych od siedziby organizatora sieci. Osoby trzecie prowadzą poszczególne punkty sieci na własny rachunek i we własnym imieniu. Organizator sieci udziela im odpłatnie zezwoleń na posługiwanie się znaną mu i sprawdzoną z sukcesem techniką działalności gospodarczej, zapewniając wszelką niezbędną pomoc przy jej wykorzystywaniu oraz na występowanie na zewnątrz pod oznaczeniami i emblematami, które w oczach odbiorców symbolizują renomę owej techniki działalności."
  5. W wyroku z 21 lipca 1992 r. w sprawie RUCH S.A. Sąd Antymonopolowy w Warszawie stwierdził, że:
    "Franczyza to metoda działalności gospodarczej w zakresie dystrybucji towarów i usług, polegająca na otrzymaniu przez franczyzobiorcę prawa sprzedaży we własnym imieniu określonych towarów i usług w ramach systemu marketingowego franczyzodawcy z wykorzystaniem jego nazwy, znaków towarowych i doświadczeń techniczno-organizacyjnych."
  6. Wyrok Sądu Antymonopolowego w Warszawie z 14 kwietnia 1994 r. w sprawie CPN - Okręgowa Dyrekcja w Kędzierzynie-Koźlu:
    "Istotą franczyzy jest otrzymanie przez franczyzobiorcę prawa sprzedaży we własnym imieniu określonych towarów i usług w ramach sieci marketingowej franczyzodawcy z wykorzystaniem jego nazwy, znaków towarowych i doświadczeń techniczno-organizacyjnych."
  7. W wyroku z 21 stycznia 1998 roku (sygn. akt I SA/Kr 507/97) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. W wyroku tym  NSA wypowiedział się, co do istoty franczyzy. Według niego:
    "Istota franczyzowej metody współpracy polega na tym, iż poprzez umowę franczyzy, dawca franczyzy zobowiązuje się do udostępnienia podmiotowi korzystającemu z franczyzy (biorcy franczyzy) korzystania z oznaczenia jego firmy, godła, emblematu, symboli, patentów, zaś biorca franczyzy zobowiązuje się do prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem udostępnionych mu praw oraz do pozyskiwania nowych odbiorców (nowych rynków zbytu). Jednym z głównych zadań biorcy franczyzy jest dokładne zbadanie rynku, na którym ma on rozwijać działalność franczyzową oraz optymalne zorganizowanie sprzedaży. Biorca franczyzy działa przez cały czas trwania umowy we własnym imieniu i na własny rachunek, zawiera umowy bezpośrednio z nowymi kontrahentami, pozyskuje nowe rynki zbytu."
  8. Definicja franczyzy zawarta w kodeksie honorowym członków Niemieckiego Stowarzyszenia Franczyzy (DFV):
    "Franczyza jest zorganizowanym systemem kooperacyjnych powiązań pionowych pomiędzy samodzielnymi w sensie prawnym przedsiębiorstwami na bazie umowy o charakterze ciągłym. System ten występuje na rynku w sposób jednolity i charakteryzuje się opartym na podziale pracy programem świadczeń, w którym uczestniczą partnerzy działający w tym systemie, oraz systemem wytycznych i działań kontrolnych, które maja na celu zapewnienie działań zgodnych z celami systemu. Program świadczeń franczyzodawcy stanowi pakiet franczyzowy; opiera się on na koncepcji zakupów, sprzedaży i organizacji, wykorzystaniu praw własności przemysłowej i intelektualnej, kształcenia franczyzobiorcy oraz obowiązku franczyzodawcy do aktywnego i realizowanego na bieżąco wspierania franczyzobiorcy a także stałego rozwijania tej koncepcji. Franczyzobiorca działa we własnym imieniu i na własny rachunek, ma on prawo i obowiązek odpłatnego korzystania z pakietu franczyzowego. Jego wkład własny stanowi praca, kapitał oraz informacja."

 

Opracowanie:
arss-logo2.gif



Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych
ul. Korfantego 58, 01-496 Warszawa, tel: 0 22 861 53 41
e-mail:biuro@arss.com.pl www.arss.com.pl

 

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
 
Komentarze
Dodaj nowy Szukaj
Napisz komentarz
Nick:
E-mail:
 
Tytuł:
Treść:
Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.
Prezentacje systemów